* اولياء اللّه را به حكم آيت
لَهُمُ الْبُشْرى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ
« * » هم در دنيا در وقت رفتن از حق - سبحانه و تعالى - بشارت مىبود بقبول و غفران .
و ديگر آنچه فرمودند . « همه دور افتادگيها . . . الى آخره » بنا بر آن است كه هر چند بنده را صفت اختيار و خواستهاى طبيعى كمتر مىگردد ، وجود بشريت بيشتر نفى مىشود ؛ و از آن نفى ، قربت بنده به حق - سبحانه و تعالى - زيادت مىگردد ، زيرا كه گفتهاند :
( بيت )
قرب حق دورى تست از بود خويش * بىزيان خود نيابى سود خويش
و به مقدار نفى اختيار بنده را با حضرت الوهيت موافقت در تدبير و تقدير او بيشتر مىشود ، و به مقام رضا و سعادت
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ
« * * » نزديكتر مىگردد ، و همواره بنده بواسطهء ترك اختيارها و خواستهاى گوناگون طبيعى و محو كردن آن صفات و هيآت بشريت از خود ، در درجات قربت ترقى مىنمايد ؛ تا چون به درجهء اعلاى بىاختيارى برسد كه او را به حقيقت هيچ خواستى نماند . آنگاه از حضيض بشريت به ذروهء عبوديت تواند ترقى نمود ، و شايستهء آن تواند گشت كه به تصرفات جذبات الوهيت او را به مرتبهء الفناء فى اللّه و البقاء به رسانند ، كه اول درجات ولايت خاصه است و منتهاى سير الى اللّه است و مبدا سير فى اللّه است .
هامش
( * ) سورة يونس ( 10 ) / 64 .
( * * ) سورة المائدة ( 5 ) / 122