برداشتن حجاب است . هر كه را بدين سر ديدار باطن نيست بدان سر ديدار ظاهر نيست . و گفت قال اللّه تعالى :
« لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ »
« 1 » قيل الحسنى الجنة و زيادة النظر الى الرب . زيادت را تفسيرها كردهاند اما نزديك ما جز ديدار نيست . و گفت ديدار خداى تعالى به عقل روا داشتند و به سمع واجب داشتند و از آن به عقل روا داشتيم كه حق تعالى موجود است و هر چه موجود باشد روا باشد ديدن وى چون حق تعالى اندر ما ديدن آن چيز بيافريند و اگر ديدار خداى تعالى روا نبودى ، سؤال موسى عليه السلام كه گفت : بنماى تا بنگرم به تو ، كفر و جهل بودى .
و لما علق اللّه تعالى الروية بشريطة استقرار الجبل ، بقوله تعالى :
« فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكانَهُ فَسَوْفَ تَرانِي »
« 2 » و كان ممكنا فى العقل استقراره ، لو اقره اللّه وجب ان تكون الروية المعلقة به جائزة فى العقل ممكنة . فاذا ثبت جوازه فى العقل ثم جاء السمع بوجوبه بقوله تعالى :
« وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ »
« 3 » و قوله تعالى :
« كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ »
« 4 » و قوله تعالى :
« لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ »
« 1 » و جاءت الراوية ؛ بانها الروية . و قال النبى صلى اللّه عليه و سلم : « انكم سترون ربكم كما ترون القمر ليلة البدر لا تضامون فى رؤيته » « 5 » و اخبار درين مشهور است و متواتر است ، واجب است گفتن آن و ايمان و تصديق آوردن مر آن را . و اما آن چه تأويل كردند ايشان كه نفى رؤيت كردند محال است كقولهم :
الى ربها ناظرة ، اى : الى ثواب ربها ، گفت اين محال است از بهر آن كه ثواب خداى غير خداى باشد و نيز ترك نص است و گشتن
هامش
( 1 ) - سورهء 10 يونس آيهء 26
( 2 ) - سورهء 7 اعراف آيهء 143
( 3 ) - سورهء 75 قيامة آيهء 23 - 22
( 4 ) - سورهء 83 مطففين آيهء 15
( 5 ) - جامع صغير چاپ مطبعهء خيريهء قاهره ص 84 - 85 : عن اسيد بن حضير عن انس : انكم سترون ربكم كما ترون هذا لقمر و لا تضامون فى رويته فان استطعتم ان لا تغلبوا على صلاة قبل طلوع الشمس و صلاة قبل غروبها فافعلوا .