ابن سالم است و ايشان هم از اهل سنت و جماعتند و لكن ايشان را اندر اين معنى كلام خطا افتاده است . و گفت كه چون ما خداى تعالى را بگفتيم كه هست و بر هستى تعدى نكرديم تا مانندهء مخلوقان نگفته باشيم در جميع وجوه . همچنين صفات وى نيست چون صفات مخلوقان ، چگونه كلام وى حروف و صوت باشد ( چون ) « 1 » مانند كلام مخلوقان و چون خداى عز و جلّ خود را كلام ثابت كرد كقوله تعالى و كلم اللّه موسى تكليما « 2 » ، و اگر كلام وى چون كلام مخلوقان بودى اندر ازل موصوف بودى به ضد كلام چون سكوت و آفت ، و چون ثابت گشت كه خداى تعالى متغير نيست و محل حوادث نيست ، واجب شد كه نشايد كه ساكت باشد باز متكلم گردد و درست شد كه لم يزل متكلم بود تا تغيّر از خداى عز و جلّ منفى گردد ، و چون ثابت شد كلام وى ، واجب شد مقر آمدن بدين ، و ثابت نگشت ما را به هيچ دليل كه كلام خداى حروف و صوت است ، واجب گشت فرو ( د ) « 1 » ايستادن و ناگفتن و اين اصلى است كه ما اندر پيش راندهايم كه هر صفتى كه آن صفات متشابه باشد خداى عز و جلّ را ، ما نگوييم مگر به دليل كتاب يا دليل خبر يا اجماع امت ، و ازين دليلها آن مقدار كه درست گشت بگوييم و بر آن زيادت نكنيم مگر هم به دليل .
ثم القرآن ينصرف فى اللغة على وجوه منها : مصدر القراءة كما قال اللّه تعالى :
فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ
« 3 » .
و حروف معجمه در مصحف تسمى قرآنا و مصطفى فرمود عليه السلام : لا تسافروا بالقرآن الى ارض العدو ، و از اين قرآن مصحف خواست .
هامش
( 1 ) - آن چه در پارانتز نهاده شده است زايد به نظر مىرسد .
( 2 ) - سورهء 4 نساء آيهء 164
( 3 ) - سورهء 75 قيامة آيهء 18