اول را در نسف و بخارا نوشته است در حالى كه قسمت دوم را بنا بر بيشتر نسخهها در بحرآباد خراسان ( و يا بنا بر يك نسخهء معتبر در سمرقند ! ) نگاشته است . پس به نظر مىرسد كه بيان التنزيل شرح همين قسمت اول باشد . و ليك افتاد مشكلها ، من جمله : حجم كتاب تنزيل از آن بيان التنزيل بيشتر است نه كمتر و حتى اگر فقط قسمت اول آن را در نظر بگيريم تقريبا برابر است يا كمى بيشتر نه كمتر . مشكل ديگر اين است كه باوجود آنكه متن بيست اصل كتاب تنزيل در تمام نسخهها تقريبا يكى است مقدمه در دو نسخه كاملا فرق دارد و بنابراين دو نسخه ، همين كتاب داراى بيست اصل را « بيان التنزيل » نام نهاده آمده ! ( براى اطمينان قلب دو صفحه اول تصحيح بنده همراه فرستاده مىشود . ) براى اين است كه آقاى
eloM
حدس زده بود كه شايد كتاب تنزيل در اصل يك كتاب واقعا كوچكترى بوده باشد كه هيچ نسخه از آن به ما نرسيده است و در اين صورت كتاب تنزيل كه ما داريم شرح اول آن بوده و بيان التنزيل ( كه بعد از كشف الحقائق نوشته شده است ) شرح دوم . و اللّه اعلم ! همچنين نگ :
. 91 - 381 ; 861 : " ueiD eD ecaf " aL eD exodaraP eL
شرح
( 79 ) . زبدة الحقائق ، ص 286 - 287 .
( 80 ) . براى تفصيل نگاه كنيد : محمد تقى دانشپژوه ، فرهنگ ايران زمين ، ج 13 ، ص 308 و. 961 : ueiD eD ecaf aL eD exodaraP eL( 81 ) . كشف الحقائق ، ص 6 .
( 82 ) . همان كتاب ، ص 3 - 4 .
( 83 ) . نگاه كنيد : بديع الزمان فروزانفر ، شرح مثنوى شريف ، ج 1 ، انتشارات زوار ، چاپ پنجم ، تهران ، 1371 ، ص 196 ؛ براى آشنايى با مطالب عين القضاة در باب خواب ديدن او نگاه كنيد : عين القضاة همدانى ، تمهيدات ، مقدمه ، تصحيح ، تحشيه و تعليق عفيف عسيران ، چاپ چهارم ، تهران ، 1373 ، ص 353 - 354 و براى آشنايى با رؤياى ابن عربى نگاه كنيد : فصوص الحكم ، ص 47 .
( 84 ) . نگاه كنيد :سايهء يزدان بود بندهء خدا * مرده او زين عالم و زندهء خدا
دامن او گير زوتر بىگمان * تا رهى در دامن آخر زمان( مثنوى ، دفتر اول ، ص 28 ) .
( 85 ). 271 : ueiD eD ecaf aL eD exodaraP eL.
( 86 ) . كشف الحقائق ، ص 3 .
( 87 ) . مقصد اقصى ، ص 245 - 246 .
( 88 ) . نگاه كنيد : فرهنگ ايران زمين ، محمد تقى دانشپژوه ، جلد 13 ص 20 .
( 89 ) . كشف الحقائق ، ص 34 .
( 90 ) . همان كتاب ، ص 79 .
( 91 ) . همان كتاب ، ص 78 .
( 92 ) . همان كتاب ، ص 122 .
( 93 ) . همان كتاب ، ص 148 .