تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان التنزيل ( فارسى ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢
23 - نفس انسانى : كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، شماره : 19 / 405 ؛ كتابت : 1283 ه . ق . 24 - نور : كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، شماره : 15 / 4650 ؛ كتابت : 1226 ه . ق . در صحت انتساب اين رساله به نسفى ترديد وجود دارد . 25 - وجود : كتابخانه مجلس ؛ شماره : 4 / 4949 ؛ كتابت : 1341 . 26 - وجود ( - هستى ) : كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، شماره : 14 / 405 ؛ كتابت : 1283 ه . ق . آغاز اين رساله با رساله قبل تفاوت دارد . 27 - وحدت وجود : كتابخانه مجلس ، شماره : 2 / 4949 ؛ كتابت : 1341 كتابخانه بنگال : آسيايى 4 / 4
ob
( 953 ) ؛ همراه كشف الحقائق و مقصد اقصى ، قاهره : دار الكتب 9 مجاميع فارسى طلعت [ مخطوطات 1 : 260 ] 101 چنان‌كه پيش از اين اشاره شد ، مطالب بيشتر كتابهاى نسفى براساس آراى اهل شريعت ، اهل حكمت و اهل وحدت تنظيم شده است ؛ گاه از اهل تناسخ يا گروههاى ديگرى همچون اهل حلول و اتحاد سخن به ميان مىآيد . او در كتاب زبدة الحقائق تمام اعتقادات را در چهار دسته تقسيم مىكند و بر آن است كه عقايد مختلفى كه در عالم پيدا شده ، جمله فروع اين چهار اعتقادند . اين چهار گروه از نظر او عبارتند از : اهل شريعت ، اهل حكمت و دو گروه اهل وحدت 102 . هرچند نسفى در آثار خويش تصريح نكرده كه اين عناوين بر چه افراد و ديدگاههاى فكرى اطلاق شده اما براساس قرائن و شواهد و بررسى آراى و عقايد بيان شده در آثار او ، مىتوان تا حدى به ماهيت گروههاى بالا اشاره كرد . منظور او از آراى اهل شريعت بيشتر سخن اهل سنت و جماعت است كه در اصول از مذهب ابو الحسن اشعرى پيروى مىكردند و به حديث و روايت بسيار پايبند بودند 103 . اهل حكمت نيز اشاره به فلاسفهء مشاء دارد ، هرچند آراى حكماى اشراق نيز مورد توجه قرار گرفته است و اهل وحدت به افرادى گفته مىشود كه به " وحدت وجود " اعتقاد داشتند و خود به دو گروه فرعى تقسيم مىشوند : يك گروه " اصحاب نار " يا " نافيان " و گروه ديگر " اصحاب نور " يا " مثبتان " 104 . با اينكه نسفى در كشف الحقائق ، خود را تنها راوى عقايد ديگران معرفى