تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان التنزيل ( فارسى ) — صفحة 24

مساهمون:

ص٢٤
جامى ، سوانح احمد غزالى و چند كتاب ديگر چاپ سنگى شده است و بار دوم به همراه همين كتابها در يك جلد ، به تصحيح و مقابله حامد ربانى در تهران توسط انتشارات گنجينه به چاپ رسيده است . 4 - كشف الحقائق : مهم‌ترين كتاب نسفى كشف الحقائق نام دارد . از عنوان كتاب برمىآيد كه انگيزه او در تأليف آن بيان حقايق و معارفى است كه تا زمان او كمتر آشكار شده بود . او در آغاز اين كتاب همين موضوع را يادآورى مىكند و روشن مىسازد كه بيان اين مطالب ممكن است حساسيت بسيارى را برانگيزد و اسباب زحمت او را فراهم نمايد . به همين دليل او با صراحت در اين كتاب مىنويسد كه تنها يك راوى است و از بيان اعتقاد خود در اين نوشته خوددارى كرده است : « بدان كه آن‌چنان‌كه در خواست درويشان بود در هر رساله اول سخن اهل شريعت ، باز سخن اهل حكمت ، باز سخن اهل وحدت بيان كردم اما آنچه اعتقاد اين درويش و اختيار اين بيچاره است در اين كتاب نياوردم از جهت آنكه بشر همه چيزها را نداند و نه هرچه آدمى داند بتواند گفت و نوشت بلكه از صد هزار كس يك كس دانا باشد و آنكه دانا باشد از هزار چيز كه بداند يكى بتواند گفت و از هزار چيز كه بتواند گفت يكى چنان باشد كه بتواند نوشت كه نوشته به دست اهل و نااهل افتد و منظور نظر مستعد و نامستعد شود . . . 81 » از اين سخن نسفى و خوابى كه وى بيان مىكند و بعدا شرح داده مىشود ، برمىآيد كه مردم روزگار او ، حقايقى را كه با مشرب وى و استادش سعد الدين حمويه سازگارى داشت ، برنمىتافتند و حتى مشايخ تصوف نيز با ديدگاههاى آنان مخالفت مىورزيدند . نسفى اين كتاب را در ده رساله تنظيم و تدوين كرده بود اما به سبب همين شرائط و اوضاع نامناسب كه در عصر او وجود داشت ، تنها هفت رساله از اصل كتاب را در اختيار مخاطبان و مريدان گذاشت و امروز از سرنوشت سه اصل ديگر و خاتمهء كتاب اثرى در دست نيست . او سبب اين كار ، يعنى امتناع از نشر سه رسالهء آخر و خاتمهء كتاب را راهنمايى و دستور پيامبر اسلام ( ص ) مىداند كه به همراه استادش در خواب با او سخن گفتند . او دربارهء اين خواب شگفت‌انگيز چنين مىنويسد : « بدان كه در ماه جمادى الاول سنهء ثمانين و ستمائة در ولايت فارس در شهر ابرقوه بودم .
بيان التنزيل ( فارسى ) — صفحة 24 | عزيز الدين النسفي / سيد على اصغر مير باقرى فرد