سرايندهء آن ناشناس مانده از نسفى باشد و آن عزيز در واقع « عزيز نسفى » است :
جويان اتصال بسى خلق و حق عزيز * كز نيستان به هست محال است اتصال
وصل و فراق دو چيز اقتضا كند * او نيست جز يكى نه فراق است و نه وصال 59
وقتى مضمون اين بيتها با دو بيت زير از ابن عربى مقايسه گردد با توجه به تأثير ابن عربى بر نسفى اين گمان بيشتر تقويت مىشود :
فلم يبق الّا الحقّ لم يبق كاين * فما ثمّ موصول و ما ثمّ بائن
بذا جاء برهان العيان فما أرى * بعينى الّا عينه اذ اعاين 60
در كتابخانه بايزيد ولى الدين يك نسخه خطى به شماره 12 / 1285 به نام عزيز نسفى و با عنوان شرح ابياتى از ابن فارض وجود دارد كه از انس نسفى با آثار ادبى و عرفانى حكايت مىكند 61 .
او در آثار خويش بيش از همه رباعيات بابا افضل كاشانى و اشعار حكيم سنايى غزنوى را نقل كرده است . به سنايى ارادت خاصى داشته و از بيشتر آثار او بهره برده است . حتى مضمون برخى از اشعار او را در نوشتههاى خويش به كار گرفته است .
همچنين 62 اشعار عطار و نظامى و ابيات ديگرى كه سرايندهء آنها ناشناس مانده در آثار او انعكاس يافته است 63 .
شخصيت نسفى در دوران حيات و بعد از مرگ او بين اهل حكمت و عرفان بازتاب متفاوت داشته است . برخى تحت تأثير شخصيت علمى و عرفانى او قرار گرفتند و با بهرهگيرى از انديشهها و آراى او به تمجيد وى پرداختند و گروهى نيز با انديشههايش مستقيم و غير مستقيم به مخالفت برخاستند . به نظر مىرسد نسفى از همان دوران حيات مورد توجه معاصران خود قرار داشت و ارتباط خاص او با سعد الدين حمويه به اين موضوع كمك مىكرد . هرمان لندلت در باب ارتباط نسفى با يكى از معاصرانش به نام نور الدين عبد الرحمن اسفراينى نكتهء دقيقى را اشارهگونه مطرح مىكند كه ضرورى است به تفصيل به آن پرداخته شود 64 . نور الدين عبد الرحمن اسفراينى كه جوانى او با دوران كهولت نسفى همزمان بوده است ، در كتاب خويش به نام كاشف الاسرار به موضوعى اشاره مىكند كه مىتواند دليلى بر ارتباط نسفى و عبد الرحمن اسفراينى باشد . او دربارهء بحث ولايت و نبوت چنين مىنويسد :