تعليقات
شرح
( 1 ) ص 141 ، س 6 - 7 : عبد العزيز بن محمد نسفى :
در هر چهار نسخه خطى موجود از كتاب بيان التنزيل ، نام او عبد العزيز بن محمد نسفى ضبط شده است . براساس دلايل زير نام صحيح او « عزيز بن محمد نسفى » است :
الف ) در كشف الحقائق ، مقصد اقصى ، زبدة الحقائق و انسان كامل بارها خود را عزيز بن محمد النسفى معرفى كرده است . در آغاز كشف الحقائق مىنويسد :
« اما بعد ، چنين گويد اضعف الضعفاء و خادم الفقراء عزيز بن محمد النسفى . . . » ( كشف الحقائق ص 1 )
در كتاب انسان كامل جز در چند رساله ، در آغاز بيشتر رسائل خود چنين مىگويد :
« اما بعد ، چنين گويد اضعف ضعفا و خادم الفقراء عزيز بن محمد نسفى . . . » ( انسان كامل ، ص 16 ) همين واژهها و عبارتها در آغاز كتابها و رسائل او بدون تغيير نقل شده است .
( براى تفصيل نگاه كنيد : مقصد اقصى ، ص 210 ، زبدة الحقائق ، ص 278 ؛ انسان كامل ص 38 ، 53 ، 70 ، 84 ، 103 ، 112 ، 120 ، 132 ، 142 ، 158 ، 186 ، 196 ، 206 ، 220 ، 234 ، 262 ، 276 ، 294 ، 314 ، 328 ، 344 ، 390 ، 398 ، 408 ، 430 ، 436 ، 444 ، 450 )
ب ) سيد حيدر آملى ( متولد 720 ه . ق . ) در كتاب جامع الاسرار و منبع الانوار كه گويا قديمترين منبعى باشد ، با صراحت نام وى را عزيز الدين النسفى نام برده است .
( جامع الاسرار ، ص 239 )
ج ) در تذكرهها و منابعى كه نام و آراى او مطرح شده جز در موارد معدودى نام وى عزيز نوشته شده است .
د ) عبارتهاى آغازين كتاب بيان التنزيل كه نام او نيز در بين اين عبارتها نقل شده از نسفى نيست ، زيرا جملهء دعايى « ادام اللّه بركته » به كار رفته و در آن القابى براى او