معانى كه در آن سطور و حروف ، مضمون باشد تا « 1 » تو را معلوم شود « 2 » امّا چه فايده چون تو را چشم بينا « 3 » و گوش شنوا نيست . تا سخن دراز نشود و از مقصود باز نمانيم .
كتاب به مثابت صورت كلمه است « 4 » و كلام به مثابت « 5 » معنى كلمه است « 6 » و تمام افراد عالم كلمه است « 7 » و اين تجلّى عام است و انسان كامل همين كلمه است و اين تجلّى خاصّ « 8 » است . پس كلام بىكتاب و كتاب بىكلام نباشد چنان كه روح بىجسم و جسم بىروح نبود .
فصل [ بدان كه ذات و نفس و وجه خداى را به اضافات و اعتبارات به اسامى مختلفه ذكر كردهاند ]
بدان كه « 9 » ذات و نفس و وجه [ 250 الف ] خداى را به اضافات و اعتبارات به اسامى مختلفه « 10 » ذكر كردهاند : ذات را نون و نفس را قلم 95 و وجه را كتاب گفتهاند و ذات را اللّه و نفس را رحمان و وجه را رحيم گفتهاند « 11 » و ذات را عالم اجمال و وجه را « 12 » عالم تفصيل « 13 » و نفس « 14 » كه واسطه است ميان عالم اجمال و عالم تفصيل ، عالم « 15 » عشق هم گفتهاند . تا سخن دراز نشود و از مقصود باز نمانيم .
قلم كه واسطه است ميان نون و كتاب ، دو روى دارد : يك « 16 » روى به طرف نون « 17 » و يك روى به طرف كتاب . و هر دو روى قلم را « 18 » به اضافات و اعتبارات به اسامى مختلفه « 19 » ذكر كردهاند و « 20 » يد قابضه و يد باسطه گفتهاند . يد قابضه « 21 » از نون قبض « 22 » مىكند و يد « 23 » باسطه « 24 » بر لوح بسط مىكند تا كتاب ظاهر مىشود . و
هامش
( 1 ) . مت ، كد ، كب : - تا .
( 2 ) . كد : - معلوم شود ، + و .
( 3 ) . كب : بينوا .
( 4 ) . كب : - كلمه است .
( 5 ) . كد : - مثابت .
( 6 ) . كد ، كب : - است .
( 7 ) . اساس : - و تمام افراد عالم كلمه است .
( 8 ) . كد : خواصّ .
( 9 ) . مت : + در .
( 10 ) . مت ، كد : مختلف .
( 11 ) . كد ، كب : - و ذات را اللّه . . . رحيم گفتهاند .
( 12 ) . كد : - را .
( 13 ) . كب : + و نفس كه واسطه است ميان عالم اجمال و وجه را عالم تفصيل .
( 14 ) . مت : + را .
( 15 ) . اساس ، كه ، كب : - عالم .
( 16 ) . كد : يكى .
( 17 ) . مت : و كتاب ، دو روى . . . طرف نون .
( 18 ) . كب : - را .
( 19 ) . مت ، كد : مختلف .
( 20 ) . مت ، كد ، كب : - و .
( 21 ) . مت : فايضه .
( 22 ) . مت : فيض .
( 23 ) . اساس ، كد ، كب : - يد .
( 24 ) . كد ، كب : - گفتهاند . يد قابضه . . . باسطه .