فصل « 1 » در سخن اهل وحدت
بدان كه عوام اهل وحدت « 2 » مىگويند كه نبى منذر است و ولى هادى « 3 » . و بعضى گفتهاند كه نبى واضع است و ولى كاشف . يعنى نبى « 4 » وضع « 5 » شريعت كه ميان حلال و حرام است مىكند « 6 » . و ولى « 7 » كشف حقيقت كه بيان توحيد است ، مىكند « 8 » . و بعضى گفتهاند كه نبى وضع حجاب مىكند و ولى كشف حجاب مىكند از براى « 9 » آن كه دفع فساد بىوضع حجاب نتوان كردن « 10 » و دفع شرك بىكشف حجاب نتوان كردن « 11 » ؛ يعنى انبيا و اوليا در ميان خلق « 12 » دو چيز ديدند كه دفع و رفع « 13 » آن از مهمّات دانستند : يكى فساد و يكى شرك . انبيا گفتند كه رفع « 14 » فساد اهمّ [ 240 الف ] است از جهت آنكه توحيد ، نور است و فساد ، ظلمت و نور با ظلمت جمع نيايد .
پس اول رفع « 15 » ظلمت بايد كرد كه چون رفع « 16 » ظلمت كرده « 17 » شود نور ، خود پيدا آيد . يعنى در هركه فساد نماند اگر مستعد توحيد باشد ، توحيد بتدريج « 18 » پيدا آيد و اگر مستعد توحيد نباشد ، بارى ديگران از وى در امان باشند « 19 » . بر تقديرى كه نور توحيد با ظلمت فساد جمع آيد از آن توحيد ، او را برخوردارى نباشد از جهت آنكه از نور توحيد كسى برخوردار « 20 » تواند بود كه در وى ظلمت فساد « 21 » نباشد كه اگر كسى در ظلمت فساد باشد و نور توحيد حاصل كند « 22 » ، نور توحيد « 23 » فساد وى
هامش
( 1 ) . مت : باب ، كب : اين فصل را ندارد .
( 2 ) . كد : - بدانكه عوام اهل وحدت .
( 3 ) . كد : نبى و ولى منذرى است هادى .
( 4 ) . كد : - واضع است و ولى كاشف . يعنى نبى .
( 5 ) . اساس : واضع .
( 6 ) . كد : واضع شريعت است كه ميان حلال و حرام فرق كنند .
( 7 ) . كد : + كاشف كه .
( 8 ) . مت : - و ولى كشف حقيقت . . . مىكند .
( 9 ) . مت : جهت .
( 10 ) . كد : كرد .
( 11 ) . اساس ، كد : - و دفع شرك . . . نتوان كردن .
( 12 ) . كد : - در ميان خلق .
( 13 ) . كد : رفع و دفع .
( 14 ) . مت : دفع
( 15 ) . مت ، كد : دفع .
( 16 ) . مت ، كد : دفع .
( 17 ) . كد : - كرده .
( 18 ) . مت : + در وى خود ، كد : + در وى .
( 19 ) . مت ، كد : + و .
( 20 ) . كد : برخوردارى .
( 21 ) . اساس ، كب : - فساد .
( 22 ) . مت : كنند .
( 23 ) . مت : + مدد .