لندلت به نقل از مقاله « فريتز ماير » - كه دربارهء نوشتههاى عزيز نسفى تأليف شده « 1 » - نوشتهاند تاريخ اصلى كتابت اين نسخه 881 ه . است اما معلوم نيست كه قسمت بيان التنزيل چه زمانى استنساخ شده است . در اين مجموعه برگهاى قسمت بيان التنزيل براساس شمارههاى عربى برگهاى 344 - 379 و بر مبناى شمارههاى لاتين برگهاى 243 - 278 است . « 2 » اين نسخه به علت افتادگى ، تكرار و راه يافتن اغلاط زيادى در متن آن اعتبار چندانى ندارد . عبارتهاى عربى اغلب مغشوش است و گاهى كاتب بدون توجّه به اصل متن ، واژه يا عبارتهايى را بر متن افزوده است مثلا عبارت « عليهم السّلام » را بعد از واژهء انبيا و « عليه السّلام » را بعد از نام برخى از پيامبران اضافه كرده يا به عبارت « لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم » را افزوده است . از ويژگيهاى مهم اين نسخه آن است كه ابياتى از شاعرانى چون فخر الدين عراقى يا اشعارى كموزن و سست با تصرّف كاتب در متن و حاشيه نسخه راه پيدا كرده است . اين نسخه فصل آخر ندارد . ميزان اعتبار اين نسخه در حد نسخههاى « كد » و « كب » است .
در مقدمهء بيان التنزيل ويژگيهاى سبكى اين كتاب با بيان نمونههايى از متن تبيين گرديده و برخى از مطالب بيان التنزيل - كه مجال طرح آن در جهانبينى نسفى فراهم نبود - در قالب تعليقات شرح شده است . براى معرّفى احاديث متن علاوه بر آنكه به منابع آنها اشاره شده بازتاب اين احاديث و تغييرات لفظى و معنوى آنها در ديگر متون عرفانى باز نموده شده است .
با علم به اينكه اين تحقيق كاستيهاى فراوانى دارد اميدوارم براى اهل
هامش
( 1 )tfirhcstieZ reneiW , " ifasaN i - zizA'sed netfirhcS eiD " , reieM ztirF-281 - 521 , 3591 , 25 sednalnegroM sed ednuk eid r ? uf( 2 ) - ماريژان موله نيز اين نسخه را معرّفى كرده است . نك : عزيز نسفى ، الانسان الكامل ، تصحيح و مقدمه ماريژان موله ، ترجمه مقدمه از سيد ضياء الدين دهشيرى ، چاپ چهارم ، طهورى ، تهران ، 1377 ، مقدمه ، ص 43 .