خلق « 1 » و عالم امر است « 2 » وجود حقيقى است كه خداى خلق است . و به « 3 » نزديك اين طايفه وجود حقيقى « 4 » كه خداى خلق است هيچ صفت و هيچ فعل و هيچ اسم « 5 » ندارد .
فصل [ در بيان اينكه وجود از اين بيرون نيست : خلق است يا امر ]
بدان كه خواص طايفهء نافيان مىگويند كه وجود از اين « 6 » بيرون نيست : خلق است يا امر ؛ يعنى « 7 » جسم است يا روح . عالم خلق « 8 » ، خلق خداى است و وجود ندارد الّا وجود خيالى . و آنچه فوق عالم خلق است خداى خلق است و وجود حقيقى دارد ؛ يعنى روح عالم ، خداى خلق است « 9 » و جسم عالم ، خلق خداست « 10 » . اين بود سخن عوام و خواص « 11 » طايفهء نافيان در بيان توحيد .
فصل [ در بيان تقسيم عالم به ملك و ملكوت و جبروت ]
بدان كه به نزديك عوام اين طايفه سه « 12 » عالم است « 13 » : ملك و ملكوت و جبروت .
جبروت خداى خلق است و وجود حقيقى دارد و ملك و ملكوت خلق خدايند و وجود ندارند الّا وجود خيالى . و به « 14 » نزديك خواص اين طايفه دو عالم است :
ملك و ملكوت . ملكوت « 15 » خداى خلق است و وجود حقيقى [ 214 الف ] دارد و ملك خلق خداى است و وجود ندارد الّا وجود خيالى .
فصل [ در بيان خداى خلق « هستى » است « نيستنماى » 41
و خلق خداى « نيستى » . . . ]
اى درويش ، خداى خلق « هستى » است « نيستنماى » و خلق خداى « نيستى »
هامش
( 1 ) . كد ، كب : + است .
( 2 ) . كد ، كب : - است .
( 3 ) - مت : - به
( 4 ) . كد ، كب : + است .
( 5 ) . كد ، كب : هيچ اسم و هيچ فعل .
( 6 ) . كد ، كب : + و .
( 7 ) . كد ، كب : - يعنى .
( 8 ) . مت ، كد ، كب : - خلق .
( 9 ) . اساس : - و وجود حقيقى دارد يعنى روح عالم ، خداى خلق است .
( 10 ) . كد ، كب : - و وجود حقيقى . . . جسم عالم ، خلق خداست ، + جان عالم خلق خداست .
( 11 ) . كب : خاص .
( 12 ) . كب : سر .
( 13 ) . كب : - است .
( 14 ) . كد ، كب : - به .
( 15 ) . مت : - ملكوت .