مىخوانند و كاتبان اين كتاب را كرام الكاتبين مىگويند . با اين مقدمات او كاتب ، كتاب ، مكتوب و قارى را خود انسان مىداند 25 . وى حوران بهشتى را عبارت از اسرار و مكنونات علوم مىداند كه از نظر نامحرمان پوشيده و در حجابند و آنها را بدين جهت بكر مىنامند كه در دسترس اهل حس و خيال قرار ندارند . 26 او بين بهشت و دوزخ ابلهان ، عاقلان و عاشقان تفاوت قائل مىشود و در باب اهميت كمال عشق و عاشق مطالب مبسوطى بيان مىكند 27 .
نسفى در تعابيرى هماهنگ و روان ، هشت بهشت و هفت دوزخ را تشريح مىكند و به بيان اين موضوع مىپردازد كه چرا تعداد درجات بهشت هشت و دركات دوزخ هفت است و يادآور مىگردد كه غير از اين هشت بهشت ، بهشت ديگرى وجود دارد كه مخصوص مقربان خاص اوست و ما از آن بىخبريم . وى همچنين داستان حضرت آدم و حوا را در همين قالب تفسير مىكند و درخت ممنوعه و هبوط آدم و حوا و . . . را مبسوط شرح مىدهد و بيان مىكند كه پيش ازين آدم و حوايى بودند و اكنون به نقد در ما نيز آدم و حوا و بهشت و دوزخى وجود دارد 28 .
بيان التنزيل ( فارسى ) — صفحة 103
مساهمون: عزيز الدين النسفي
ص١٠٣