( 281 ) - ، س 11 ، ابو سفيان خواست تا بار ديگر الخ : چنان كه در كتب تواريخ و سيره نقل شده ابو سفيان و همراهانش پس از وقعهء احد بعزم مكّه حركت كردند و حضرت رسول اكرم ص و صحابه روز بعد از ان ( يكشنبه 16 شوال سال سوم هجرت ) به احتياط آنكه مبادا ابو سفيان از رفتن پشيمان شود و بازگردد تا حمراء الأسد ( 8 ميلى مدينه ) پيش رفتند و همين حركت مردانه و دليرانه سبب شد كه ابو سفيان از تسلّط بر مدينه يكباره نوميد شد و به مكّه باز رفت . تاريخ طبرى ، طبع مصر ، ج 3 ، ص 28 .
( 282 ) - ، س 13 ، بدر : چاهى است ميان مكّه و مدينه كه 28 فرسنگ از مدينه فاصله دارد و در آنجا نخستين حرب ميان مسلمين و مشركين واقع شد در سال دوم هجرت و مسلمين پيروز شدند و آن را بدر الكبرى و بدر القتال و بدر الاولى مىنامند و پس از شكست احد ابو سفيان و عدهء جنگ به سال ديگر نهاد در همان موضع و با اينكه مشركين مكّه به قصد حمله بر مدينه از مكّه خارج شدند و مسلمين نيز آمادهء كارزار بودند حربى واقع نگشت و اين وقعه را بدر الصغرى و بدر الموعد و غزوة السويق مىنامند تفصيل واقعه را در تاريخ طبرى مىتوان ديد . طبرى ، طبع مصر ، ج 3 ، ص 41 .
( 283 ) - ، - ، مجنه : موضعى است در چهار فرسنگى مكه كه بازارگاه عرب بوده است . معجم البلدان ، طبع مصر ، ج 7 ، ص 389 .
( 284 ) - ، س 14 ، نعيم بن مسعود : از صحابه است و در وقعهء خندق ( سال پنجم هجرت ) اسلام آورد و بتدبير او مشركين مكه و احزاب از گرد مدينه برخاستند و او در عهد خلافت عثمان و بقولى در جنگ جمل ( 36 هجرت ) بقتل رسيد . اسد الغابة فى معرفة الصحابة ، طبع مصر ، ج 5 ، ص 33 .
( 285 ) - ، س 20 ، ديك عاشوروايى : اشاره به رسميست كه در ايّام مصيبت ( روز عاشورا ، اربعين ، 28 صفر ) هنوز هم معمولست از پختن آشها و حلوا و چنان كه از قصيدهء تنزيه انشاء مهذّب الملك احمد بن منير طرابلسى ( متوفى 548 ) استفاده مىشود پختن آشى مشتمل بر تمام حبوب در شب عاشورا يا پختن حبوب و انواع بنشن به شكل عدسى و دال ماش رسم اهل سنّت بوده است . اينك گفتهء او .
معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: سلطان العلماء بهاء الدين محمد بلخى ( بهاء ولد )
ص٢٧٧