تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
و انورى گفته است :
كاكنون مزاج جذر اصم در محاورات * ده گوش و ده زبان چو بنفشه است و سوسنست
( 143 ) - ، س 22 ، فليته : مقلوب فتبله است . ( 144 ) ص 38 ، س 13 ، كلك : بكسر اول و دوم انزروت ( عنزروت ) است و آن صمغ درختى است خاردار به قدر دو ذرع و برگش شبيه ببرگ مورد و درخت كندر كه در بلاد فارس و تركستان مىرويد و انزروت به رنگ سرخ و سفيد و زرد بهم مىرسد و بسيار تلخ است و سوزنى بدين مناسبت گفته است :
حاسدان تو كلك و تو رطبى * از قياس رطب نباشد كلك
و داود انطاكى انزروت را بدين‌گونه تعريف مىكند : « هو صمغ شجرة شائكة » كه ترجمه‌اش همانست كه در بالا مذكور افتاد و مؤلف مخزن الادويه بغلط چنين ترجمه كرده است : « صمغ درخت خارداريست كه آن را شائكه گويند » . مآخذ و اسناد : قانون ، طبع ايران ، ص 157 كامل الصناعة ، طبع مصر ج 2 ، ص 125 تذكرهء داود انطاكى ، طبع مصر ، ج 1 ، ص 84 بحر الجواهر ، تحفهء حكيم مؤمن ، مخزن الادويه در ذيل : انزروت ، برهان قاطع ، آنندراج ، فرهنگ جهانگيرى در ذيل : كلك . ( 145 ) - ، س 17 ، توث بخر توث : بثاء مثلّث در آخر هر دو كلمه در متن حاضر نوشته شده و به گفتهء ابو حنيفهء دينورى و اصمعى و ازهرى اين كلمه در فارسى بثاء مثلّث و به گفتهء بعضى بذال معجمه ( توث ، توذ ) نيز تلفّظ مىشده و اكنون هم در بعضى لهجه‌هاى فارسى « تود » بدال مهمله كه وقتى ذال معجمه تلفظ مىكرده‌اند و مىنوشته گفته مىشود و اهل بشريه « تودو » بلفظ مىآورند و در زبان عربى نيز بثاء مثلث آمده است :
لروضة من رياض الحزن او طرف * من القرية جرد غير محروث احلى و اشهى لعينى ان مررت به * من كرخ بغداد ذى الرّمّان و التوث