تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 224

مساهمون:

ص٢٢٤
پسرش ملك الاسلام و عزيز الاسلام بخوارزم منتقل كرد و در سال 616 بامر تركان خاتون مادر محمد خوارزمشاه او و برادر و پسرانش بقتل رسيدند . رجوع كنيد به : الجواهر المضيئة ، طبع حيدرآباد ، ج 1 ، ص 74 ، 320 ، 391 ، 399 ج 2 ، ص 84 ، 102 و لباب الالباب ، طبع ليدن ، ج 1 تعليقات علامهء قزوينى ، ص 336 - 332 چهار مقاله ، طبع طهران 1336 تعليقات علامهء قزوينى ، ص 65 - 60 . ( 61 ) - س 10 ، رأفهء بىعيب : حرف تا ( ة ) در آخر مصادر عربى هنگام وقف تبديل به ها ( ه ) مىشود و اين امر در زبان عربى قياس است و بدين سبب است كه تاء آخر مصادر را هرجا كه وقف به ها بايد كرد بدين صورت ( ة ) مىنويسند و تاهاى اصلى در مثل : « انت » و تاء ملحق بجمع سلامت در مثل : « قانتات » و نظائر آنها را به تاى كشيده ( ت ) نوشته‌اند زيرا كتابت كلمات تابع وقف و ابتداست و پارسىزبانان غالبا ميان تاى اصلى و الحاقى فرق نگذاشته و همه را بتا تلفظ كرده‌اند مانند : نعمت ، موهبت ، تهنيت ، مكرمت - مگر در مواردى كه معنى كلمه تفاوت حاصل كند چنان كه : اقامه و اقامت كه اولين بمعنى اجرا و بپاداشتن است ( اقامهء حدّ ) و دوم در معنى مقيم شدن و منزل گزيدن مستعملست ( محل اقامت ، اقامتگاه ) و مانند : اراده و ارادت كه اولين بمعنى قصد و عزم و دومين بمعنى دوستى مقرون به اعتقاد و ايمانست ولى در غير اين مورد گاه به پيروى از قياس عربى كلمه را به ها نيز آورده‌اند . خاقانى گويد :
تاريخ كيقباد نخواندى كه در سير * عدلش ز فضل عاطفه‌گستر نكوتر است احكام كسروى نشنيدى كه در سمر * عدلش ز عقل مملكه‌پرور نكوتر است
ديوان خاقانى ، طبع طهران ، ص 63 ( 62 ) - س 15 ، تنگ : دره ( مرادف شعب در عربى ) ( 63 ) - س 18 ، اين چهار مركب از اضداد : بىهيچ شبهه « چهار » غلط است و جهان بايد گفته باشد زيرا چهار عنصر به عقيدهء قدما بسيطند و تركيب در آنها راه ندارد ولى جهان مادّى مركب از اضداد است يعنى چهار عنصر و بنابراين عطف « عناصر »
معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 224 | سلطان العلماء بهاء الدين محمد بلخى ( بهاء ولد ) / بديع الزمان فروزانفر