تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 210

مساهمون:

ص٢١٠
و تفسير « زبد » به روغن ( مخزن الادويه ، تحفه ) خالى از مسامحه نيست و اين لغت ( مسكه ) از اكثر فرهنگ‌نويسان فوت شده است . اسناد و مدارك : دستور اللغه ، السامى فى الاسامى ( چاپ سنگى ايران ) ، مقدمة الادب ، غياث اللغات ، صراح اللغه ، منتهى الارب ، تحفهء حكيم مؤمن ، بحر الجواهر ، مخزن الادويه ، در ذيل : زبد - انجمن‌آراى ناصرى در ذيل : مسكه . ( 36 ) - س 19 ، آرزوانه : كام و شهوت - در نسخهء حاضر چندين بار استعمال شده است . ص 37 ، 40 ، 56 ، 63 ، 75 ، 85 ، 87 نيز رجوع كنيد به : معارف بهاء ولد ، طبع طهران ، ص 463 . ( 37 ) ص 9 ، س 7 ، الخلافى : مراد علم خلاف و يا مسائل آن علم است و « خلاف » نوعى است از جدل كه موضوع آن فروع مذهب و مسائل فقهى است و بدين سبب در تعريف آن گفته‌اند : علمى است كه بدان چگونگى ايراد حجج شرعى و دفع شبهه و اعتراضات را در مسائلى كه مورد اختلاف فقهاست مىتوان شناخت و سبب ظهور اين فن همانا اختلافى است كه در مسائل فقهى و فتاواى فقهاء اسلام بخصوص ائمهء اربعه ( ابو حنيفه ، مالك ، شافعى ، احمد حنبل ) روى داده بود و پيروان هريك براى اثبات صحت فتواى وى دليلها آورده و تراشيده بودند و تعصبات مذهبى ايشان را بدين كار وامىداشت و به حقيقت علم خلاف بحث در فروع مسائل است با استنباط ادلهء آنها و تفاوت وظيفهء كسى كه خلاف مىآموزد با مجتهد از اينجاست كه بحث مجتهد از ادلّهء احكام براى استنباط است و خلاف‌آموز از آن جهت ببحث در ادله محتاج است كه بتواند از فتواى مجتهد دفاع كند . كشف الظنون ، طبع آستانه ، ج 1 ، ص 473 - 472 . ( 38 ) - س 10 ، الخاقان : عنوان سلاطين سمرقند است از ملوك خانيه و آل افراسياب كه ايشان را به همين سبب آل خاقان و خاقانيان و ملوك خاقانيه نيز گفته‌اند . انورى گويد :
بر سمرقند اگر بگذرى اى باد سحر * نامهء اهل خراسان ببر خاقان بر
و مراد انورى درين بيت خاقان سمرقند محمود بن محمد خان است كه سنجر او را
معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — صفحة 210 | سلطان العلماء بهاء الدين محمد بلخى ( بهاء ولد ) / بديع الزمان فروزانفر