* ما عرضت هذا الأمر على احد الّا كانت له كبوة غير ابى بكر فانّه لم يتلعثم / 591 .
* ما عرفناك حقّ معرفتك / 54 ، 596 اين عبارت ، و عبارت « ما عبدناك حق عبادتك » را عدهاى از پيشينيان و متأخّران به عنوان حديث ضبط كردهاند ، و بعضى آن را به ابو بكر صديق نسبت دادهاند ، ولى ظاهرا از موضوعات است . ر . ك : كتاب مبين محمد كريم كرمانى 1 / 35 .
* ما كان به دو أمرك ؟ قال : دعوة أبى ابراهيم و بشاره عيسى قومه / 596 .
* ما كان محمّد أبا أحد من رجالكم و لكن رسول اللّه و خاتم النبيّين / 248 .
* ما لي و للدنيا انّما مثلى و مثل الدنيا كراكب نزل فى ظلّ شجرة ساعة ثم راح و تركها / 211 حديث نبوى است ، در سنن ابن ماجه 2 / 1376 به صورت ما أنا و الدنيا ، إنّما أنا و الدنيا كراكب استظلّ تحت شجرة ، ثم راح و تركها ضبط شده است . نيز ر . ك : الجامع الصغير 2 / 505 ، شرح التعرف 1129 .
* ما من نفس منفوسة الّا و كتب مكانها من الجنّة و النّار و الّا كتب سعيدة أو شقيقة . . . / 460 حديث نبوى است در صحيح مسلم 4 / 1966 - 1967 با اختلاف در الفاظ ثبت شده است . نيز ر . ك : به همان كتاب 4 / 2039 .
* ما منكم من أحد الّا و سيكلمه ربّه كفاحا ليس بينه و بينه ترجمان / 253 حديث نبوى است در كشف الاسرار ميبدى 1 / 787 به همين صورت و به علاوهء « و لا حجاب يحجبه » در پايان آن ، ثبت شده است . نيز ر . ك : صحيح مسلم 2 / 703 ، سنن ابن ماجه 1 / 185 و 2 / 1843 .
* ما منكم من أحد و كلّ به قرينة من الجن . قيل : و لا أنت يا رسول اللّه ؟ قال : و لا أنا الّا انّ اللّه اعاننى عليه فاسلم / 250
حديث نبوى است به روايت عبد اللّه بن مسعود ، كه با اختلافى اندك در لفظ ، در صحيح مسلم 4 / 2167 آمده است .
* متى كنت نبيا ؟ قال : كنت نبيا و آدم بين الماء و الطين / 543 حديث نبوى و بسيار مشهور است . در مسند احمد 4 / 126 آمده است ؛ انى عبد اللّه خاتم النبيّين و ان آدم عليه السلام لمنجدل فى طينته . در قصص الانبياء ابو اسحاق نيشابورى 403 مىخوانيم : مصطفى را عليه السلام پرسيدند كه تو كى پيغامبر بودى ؟ گفت : آنگاه كه آدم ميان خون و گوشت بود ، و به روايت ديگر آمده است كه آنگاه كه آدم ميان روح و
روح الأرواح فى شرح أسماء الملك الفتاح ( فارسى ) — صفحة 698
مساهمون: نجيب مايل هروى
ص٦٩٨