در اطراف همدان مىزيستهاند و خودش در شهر همدان اقامت داشته است . اين حقيقت را عين القضاة در چندين مكتوب يادآور مىشود : « پنداشتم كه برادر اعز به شهر خواهد آمد و نيامد و نامه از اين سبب اينجا بماند و مرا ملامتى به راه مىآيد » « 1 » و در جاى ديگر اشاره مىكند كه اقامتش در شهر همدان بوده است : « چون به ساعت وا همدان آئى شرح اين نامه به مشافهه بشنوى و اگر نه اين را نيز در كيسهء حم عسق نگه مىدار » « 2 » .
مجالس درس و وعظ عين القضاة در چه محلهائى تشكيل مىشده ؟
مىدانيم كه قاضى همدانى زن و فرزند داشته است چون احمد غزالى در يكى از نامههايش به عين القضاة مىنويسد : « هر پنج حسّ همچنين است حضور محسوسات شرط بود تا ادراك صورت بندد در چيزى و هست آن محسوسات ادراك كند در حال غيبت ايشان مثلا فرزندت احمد - حفظه اللّه - ادراك كنى اگر چه غايب بود » « 3 » . ولى پس از اينكه بمسند ارشاد تكيه زده غالبا دور از خانوادهء خود بسر مىبرده است چون هرگاه فرزند خود احمد را مىديد آن را بعنوان حادثهئى براى مريدان چنين نقل مىكرد : « احمد را حفظه اللّه و جعله من عباده الصالحين سه بار ديدم » « 4 » . جاى ديگر مىگويد : « فرزندم احمد را چند بار ديدم » « 5 » .
قاضى همدانى در روزگار جوانى گاهگاهى شب خود را در خانقاه مقدّم صوفى مىگذرانيد « 5 » ولى از وقتىكه مسئوليت ارشاد مريدان را به عهده گرفت در خانقاه ساكن شد و شب و روز خود را در آنجا سپرى مىكرد و بدرس و موعظه و نامهنگارى
هامش
( 1 ) - مكتوباتMص 168 .
( 2 ) - مكتوباتMص 195 .
( 3 ) - مكتوباتMص 237 .
( 4 ) - مكتوباتMص 340 .
( 5 ) - مكتوباتMص 285 .