لباس او چنين و چنان بود و نشان مىداد » « 1 » اگر احمد غزالى مرّات متعدد در حلقههاى ذكر و مجالس رقص نمىآمد ممكن نبود چنين واقعه به پدر عين القضاة روى بنمايد .
عين القضاة بوسيلهء مكتوب از مرشد خود امام احمد غزالى سؤالاتى مىكرد و حل مشكلات خود را از او خواستار مىشد . نوع اين اشكالات و چگونگى اين ارشاد را مىتوان از اين مكتوب احمد غزالى دريافت : « مدت عدت گذشت كه اذنى به شكل فرمانى يافتم در مخاطبهء آن عزيز و هرچه مىرود در مكتوب هيچ از من نشنود ، صدره گفتم هرچه به دو رسيدنى است برگذشتنى . . . نوشته بودى كه هيچ از خوابت بدر نمىآورم ، اى عزيز هرچه آدمى در خواب بيند دو قسم بود : قسمى را ازين ، عالم كسوتى تواند بود كه معبّر بداند كه آن در خواب است . و قسمى را هيچ كسوت ممكن نبود . و قسمى ديگر در ميان هر دو طرف كه كسوتى دارد و ليكن معبرش حقيقت ندارد ؛ چون ( الم و حم و طس ) مثلا كسوت ممكن دارد و ليكن حقيقت ملكوتش مكشوف نيست بخلاف اين كه تلك الامثال نضربها للناس » « 2 » .
مسائل فكرى و فلسفى ديگرى كه عين القضاة از استاد خود مىپرسيده مانند مطالبى دربارهء مسألهء ذات و صفات است كه احمد غزالى چنين جواب مىدهد : « ديگر حديث كسوت ذات و صفات ، صواب آنست كه قرار گرفته است بر مذهب سلف ؛ و آن تاختن شك كه مىآورد منبعش اشكال اول است كه هرچه شنيده بود در راه سمع از درون جائى بگرو خود دارد تا وقتى كه سلطان شهود ، دست سطوت خود به روى خير و شر باز نهد ، و اصل چون مستحق شود در اشراق هو ، و گذر
هامش
( 1 ) - تمهيدات ص 250 و 251 .
( 2 ) - مكتوباتMص 235 و 236 .