مياسير و جلة و مسافرون و فى نساء أهلها جمال و بها صناعات و أحوال صالحة و يرتفع من شومان و واشجرد زعفران كثير يحمل الى كثير من الآفاق و البلاد البعيدة و هو أجل غلة بواشجرد . » ( نزهة المشتاق ، ج 1 ، ص 490 و نيز صفحات 482 ، 489 ، 504 . ) ؛ احسن التقاسيم ، ج 2 ، ص 507 با خطاى چاپى در ضبط : شاوگرد ؛ و در فهرست اعلام ج 2 ، ص 806 واشگر [ كذا ] ؛ نزهة القلوب مستوفى ، به اهتمام گاى ليسترانج ، چاپ افست ، تهران ، 1362 ش ، مقالهء سوم ، ص 156 ؛ همان كتاب ، چاپ محمّد دبير سياقى ، تهران ، 1378 ش ، ص 221 ؛ مسالك و ممالك ، 232 - 234 ، 256 ، 271 « ويشگرد ؛ » حدود العالم ، 110 « ويشكرد » . قبر حاتم بلخى در واشگرد است . ( نك : تعليقات رجال ) .
چغانى منسوب به چغانيان ( معرّب : صغانيان ) است كه شهرى در ماوراءالنّهر بوده از ترمذ بزرگتر در نزديكى واشگرد . به قول ياقوت حموى : « ولاية عظيمة بماوراءالنّهر متصلة الاعمال بترمذ . » معجم البلدان ، ج 3 ، ص 464 مدخل « صغانيان » . نيز : حدود العالم ، 109 ؛ ممالك و مسالك ، 317 ، 371 - 375 ؛ مسالك و ممالك ، 234 .
ص 154 /
b
99 : من طلب الدّنيا . . . ليلة البدر . ر . ك : بحر الفوائد ، شمارهء 109 ، 284 ؛ با اندك اختلاف در الفاظ در شرح التعرف : 127 ، 1105 ؛ مفتاح النجاة ، 153 ؛ فرهنگ مأثورات ، 530 .
ص 161 /
a
104 : اللّهم اجعل رزق آل محمّد كفافا . ر . ك : صحيح مسلم ( كتاب زهد ) : « اللّهم ارزق محمّدا كفافا » ؛ صحيح بخارى ( رقاق ) : اللّهم ارزق آل محمّد قوتا ؛ نيز : جامع ترمذى ( كتاب زهد ) ؛ مسند احمد بن حنبل ؛ جامع الصغير ، شمارهء 1449 ؛ شرح التعرف ، 1240 : « اللّهم اجعل رزق اهل بيتى كفافا قوت يوم بيوم ، پروردگارا روزى خاندان مرا بهاندازهء نياز روزانهشان قرار ده » ؛ فصل الخطاب ، 421 ، 457 .
ص 162 /
b
104 : من اصبح . . . فيرها . ر . ك : سنن بن ماجه ، ج 2 ، ص 1378 ؛ شرح شهاب الاخبار ، 227 ، مناهج الطالبين ، 122 ، 356 : « من اصبح [ منكم ] آمنا فى سر به معافى فى بدنه و له قوت يومه فكانما حيزت له الدّنيا بحذافيرها . »
ص 163 /
b
105 : ابو الفتح بستى اندرين معنى دو بيت گفته است . . .