تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق ( فارسى ) — صفحة 293

مساهمون:

ص٢٩٣
شعر [ « صاحب التجنيس » ] معروف بود و ظاهرا در زندگى ادبىاش نقش مهمّ ايفا كرد . وى علاوه بر اشعار عربى ، اشعار فارسى نيز سروده است . در ترجمان البلاغه ، 85 به يك بيت فارسى او استناد شده است . از قطعه‌هاى عربى او در حدود 400 بيت به كرّات در يتيمة الدهر نقل شده است . ديوان اشعار عربى ابو الفتح بستى به كوشش دريه خطيب و لطفى صقال ، دمشق ، 1410 ه چاپ شده است . ر . ك : الانساب 2 / 226 ؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى ، 2 / 866 - 869 كه منابع متعدد دربارهء او و آثارش به دست داده است . شاعران هم‌عصر رودكى ، 272 - 274 ؛ لباب الالباب ، 1 / 64 - 65 ؛ معجم الادباء ، 1 / 103 ؛ 2 / 15 ؛ 4 / 30 ؛ 5 / 127 ؛ معجم البلدان ، 1 / 612 ؛ يتيمة الدّهر ، 4 / 345 - 347 و نيز مقالهء اته در جشن نامهء فلايشر ، 1875 م ، ص 7 - 55 . ابو القاسم حكيم سمرقندى ر . ك : حكيم سمرقندى ابو القاسم كرابيسى خطيب سمرقند دربارهء نسبت كرابيسى سمعانى مىگويد : « الكرابيسىّ : هذه النسبة الى بيع الشياب . » ( الانساب ، ج 4 ، ص 131 ) ترجمهء چندين افراد با اين نسبت در القند آمده است ( ص 834 به كمك فهرست اعلام ) ؛ نيز ترجمهء حسين بن على بن يزيد ابو على الكرابيسى در گذشتهء 245 ه يا 248 ه ( تاريخ التراث العربى ، 1 / 4 : 29 ؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى ، 1 / 874 ) ؛ و ترجمهء ابو الفضل محمّد بن صالح بن محمّد بن هيثم كرابيسى سمرقندى درگذشتهء 322 ه ( تاريخ نگارش‌هاى عربى ، 1 / 621 ) . دربارهء ابو القاسم فقط به همين اندازه معلوم است كه وى خطيب سمرقند و شاعر فارسى سرا بود ، چنان‌كه نمونهء كلام او در ارشاد آمده است . در يك جا كنيهء او ابو الفتح نيز آمده است (
a
86 /
T
) كه سهو قلم به نظر مىآيد . قياس شود با : « الشيخ الامام الخطيب ابو القاسم عبيد اللّه بن عمر بن محمّد بن أحيد الكشانى ، تفقّه بسمرقند و بخارى و كتب الحديث عن مشايخها و كان له آمالى بسمرقند فى الجامع و غيره توفى فى اليوم السادس من رجب سنة اثنين و خمسمائة . و دفن بجاكرديزة [ جاگرديزه ] فى المشهد . . . » ( القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 464 ) ؛ و مصحّح القند در پاورقى