و تأويل « من عرف ربّه » « 1 » آن است كه هركه تن را از روى حقيقت بشناخت « 2 » دشمن تواند گرفتن ، همچنين هركه مولى را - عزّ و جلّ - از روى حقيقت شناخت و فضل وى بر خويشتن ديد ، دوست تواند گرفتن و شكر مولى عزّ و جلّ بر خويشتن لازم « 3 » بيند .
و « 4 » خواجه امام ابو القاسم كرابيسى « 5 » خطيب سمرقند - رحمة اللّه عليه - « 6 » روايت كردى از خواجه ابو بكر ورّاق ترمذى - رحمة اللّه « 7 » عليه - كه وى چنين گفته است : « من عرف الابتداء شكر » . هركه بتواند ديد كه مولى عزّ و جلّ با وى به ازل « 8 » چه كرده است شكر بتواند گفت . « 9 » و هركه مولى عزّ و جلّ را « 10 » از روى حقيقت دوست تواند داشتن « 11 » به گزاردن امرهاى وى « 12 » حريص بود و از نهىهاى وى « 13 » پرهيزكننده بود « 14 » و از طاعت وى « 15 » و از ياد وى حلاوت يابنده بود .
و همچنين خواجه امام خطيب ابو القاسم كرابيسى « 16 » - رحمة اللّه « 17 » عليه - روايت كردى از خواجه ابو بكر واسطى - رحمة اللّه « 18 » عليه - كه وى چنين گفته است : « من المحال ان « 19 » يعرفه ثم لا يحبّه ، و من المحال [
a
4 ] ان يحبّه « 20 » [ ثم ] لا يذكره ، و من المحال ان يذكره ثم لا يجد حلاوة ذكره ، و من المحال ان يجد حلاوة ذكره « 21 » ثمّ يشغل بغيره » . گفت : محال بود كه كسى مر خداوند تعالى را بتواند شناختن و « 22 » دوست ندارد و « 23 » محال بود كه كسى مر خداوند تعالى را دوست دارد « 24 » ياد نكند و محال بود كه كسى خداوند تعالى را ياد كند كه « 25 » حلاوت نيابد و محال بود كه كسى حلاوت ذكر او يابد و بهجز « 26 » وى به ديگرى « 27 » مشغول شود . چه رسول - صلّى اللّه عليه « 28 » و سلم - چنين گفت كه « من أحبّ شيئا أكثر [ من ] ذكره » ، هركه چيزى را « 29 » دوست دارد ، بسيار ياد كند او « 30 » را . و محال بود كه كسى
هامش
( 1 ) . من عرف نفسه فقد عرف ربّه .
( 2 ) . شناخت .
( 3 ) . واجب .
( 4 ) . چه .
( 5 ) . كرانسى .
( 6 ) . تعالى .
( 7 ) . + تعالى .
( 8 ) . + تعالى .
( 9 ) . گفتن .
( 10 ) . مولى را عزّ و جلّ .
( 11 ) . داشت .
( 12 ) . او عزّ و جلّ .
( 13 ) . « وى » ندارد .
( 14 ) . « بود » ندارد .
( 15 ) . مولى عزّ و جلّ .
( 16 ) . كرانسى .
( 17 ) . + تعالى .
( 18 ) . + تعالى .
( 19 ) . + تعالى .
( 20 ) . [ ] ازpافزوده شد .
( 21 ) . « و من المحال ان يجد حلاوة ذكره » ندارد .
( 22 ) . به جاى « و » ، پس .
( 23 ) . « و » ندارد .
( 24 ) . + و .
( 25 ) . و .
( 26 ) . غير .
( 27 ) . « به ديگرى » ندارد .
( 28 ) . + و على آله و اصحابه و سلّم .
( 29 ) . + و على آله و اصحابه و سلّم .
( 30 ) . آن .