فِي الْخِيامِ »
باشند و به حكم آنكه نامحرمان عالم تكثر را چه از آن قوم كه به ظاهر عالم ملك بازماندهاند ، و چه از آن قوم كه به باطن عالم ملكوت محجوب شده
« لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ »
باشد .
لطيفه اول
« وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا بَلى وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ وَ سِيقَ - الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ »
.
اين آيات كريمه تتمه آيات و بيناتى است كه در وصف احوال قيامت است .
يعنى داده مىشود هر نفسى را جزاء آنچه كرده باشد ، بر وجه اكمل و حق تعالى داناتر است از هر كس به آنچه از طاعت يا معصيت كرده باشد .
و اما حساب و كتاب و احضار حاضران و اشهاد شاهدان بواسطه آنست كه سجلّ باشد بر مكلفان به آنچه كردهاند ، و كافران را از روى عنف و تعدى بسوى جهنم خوانند كه
« زُمَراً »
يعنى فوجى بعد از فوجى
« حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها »
تا آنكه بجهنم آيند درهاى آن گشوده شود بر ايشان بىآنكه توقف و درنگى واقع شود .
و خازنان جهنم از روى تقريع و سرزنش بايشان خطاب كرده خواهند گفت
« أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ »
آيا شما را نيامدند رسولانى كه از جنس شما كه بشريتست
« يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ »
يعنى بخوانند بر شما آيات و حجج پروردگار شما را
« وَ يُنْذِرُونَكُمْ
و بترسانند شما را از ملاقات اين روز كه روز دخول شما در آتش است