« أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ قُبُلًا »
كقوله : « انا نبى السيف : امرت ان اقاتل الناس حتى يقولوا « لا إله الا اللّه » و اللّه حسبى ] .
لطيفة تفصيلية
بدان كه سؤال در كريمه
« وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ »
را چندين طريق ديگر است .
اول آن است كه ابن جوزى در كتاب زاد المسير ميگويد كه مراد از اين سؤال از اعمال و اقوالى است كه از بندگان در دنيا بظهور آمدهاند .
دوم سؤال از لا إله الا اللّه است چنانچه ابن عباس اين را با قول اول نيز نقل كرده است .
سيم - از گناهان ايشان چنانچه ضحاك گفته است .
چهارم سؤال خزنهء جهنم است كه
« أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ »
چنانچه مقاتل گفته است .
پنجم سؤال از آن چيزيست كه عبادت آن مينمودند ، چنانچه ابن جدير گفته است .
ششم سؤال از ايشان آنست كه
« ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ »
چنانچه ماوردى نقل كرده است
يعنى چرا بعضي از شما اعانت بعضى ديگر نمىكنيد چنانچه در دنيا ميكرديد و اين جواب ابى جهل است كه در روز بدر مىگفت كه
« نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ »
پس در آن روز از روى توبيخ و سرزنش ازيشان سؤال به آن طريق خواهد نمود .
و اما صراط به باطن تأويل راه خداست
« وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ »
باريكى بسبب آنكه اندك ميلى كه بيكى از دو طرف تضاد افتد موجب هلاك بود