و چون مخالفتى كه در حديبيه نموده بودند سبب شكستن عهد اصحاب شده از ربقهء اطاعت نبويه بيرون رفته بودند ، مجدّدا در تحت شجره بيعت نموده ، ملتزم رسوخ در امر مذكور گرديدند .
حق سبحانه و تعالى جهت تأكيد اين امر و بيان آنكه رضاى حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مستلزم رضاى الهى است ، و اظهار تجاوز از گناهى كه از ايشان در صلح حديبيه سمت ظهور يافته بود ، ايشان را بنزول آيه مذكوره مستبشر ساخت .
و بنابراين رضاى الهى كه متعلق باهل ايمان از حاضران تحت شجره شده با اشارت باختصاص آن بشاه ولايت و دو سه نفر ديگر از اهل ايمان است كه اصلا مخالفت ننموده و در صلح حديبيه موافق فرمودهء نبوى عمل نموده مصدر امور ثلاثه شدهاند يا جهت بيان خشنودى حق تعالى است از اظهار ندامت مخالفت رسول اللّه كه در حديبيه نموده تدارك آن بتجديد بيعت در تحت شجره سمت صدور يافت .
پس معلوم شد كه رضاى حق سبحانه بر تقدير وقوع متعلق بندامت است كه اصحاب را از نقض عهد روى نموده بود اما رضاى الهى از عامه اصحاب من جميع الوجوه بنوعى كه شامل رضاى ربانى آن سه حكم را باشد وقوعي نيافته و بر تقدير وقوع ، رضاى الهى از اظهار ندامت غير رضا از نادم است و اگر واقع شده باشد گفته شد كه باعتبار بيعت دوم است كه بعد از مخالفت نادم شده تجديد بيعت نمودهاند .
و بر هر تقدير عموم رضا اصلا فهميده نمىشود بنوعى كه شامل جميع اوقات و ازمنه و حاوى تمام مراتب افراد واقعه در تحت شجره بوده منتهى بايام حكومت ثلاثه شده باشد ، لا سيما كه شكستن عهد مجدد كه در تحت شجره شده بود در مواد متكثره از ايشان بر وجهى سمت صدور يافته كه اگر اهل خلاف را شوك اعتساف
لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى ) — صفحة 441
مساهمون: مير سيد محمد علوى عاملى
ص٤٤١