و در كتب اهل خلاف زياده از شماره خصوصا ثعلبى و واحدى و غيرهما مسطور است كه چون از حضرت رسالت پرسيده شد از صاحب علم كتاب فرمود كه على بن ابى طالب است ، و بر نام نامى آن حضرت اقتصار نمود ، و چون سكوت در معرض بيان مفيد حصر است ، و تاخير بيان از وقت حاجت جايز نيست دانسته مىشود كه علم كتاب در آن حضرت منحصر بوده ، و كسى ديگر بمشاركت آن حضرت در اين امر قايل نتواند بود .
و بنابراين چون علم بمدلول كتاب الهى تحقق تواند يافت كه « علم بما انزل اللّه و ما اراده الله » حاصل بوده و بر مقاصد الهى اطلاع يافته عام و خاص و مطلق و مقيد و محكم و متشابه و ناسخ و منسوخ و غيرها تمامى در آينه ملاحظه آن حضرت مرتسم شده چيزى از آن مخفى و پوشيده نباشد .
و من هاهنا ذكر الشيخ ابو على بن سينا در رساله معراجيه خود كه « ان اشرف الناس و أعز الانبياء و خاتم الرسل عليه السّلام قال لمركز الحكمة و فلك الحقيقة و خزانة - العقل امير المؤمنين على بن أبي طالب عليه السّلام الذي كان بين الصحابة الذين كانوا هم اشرف قبايل العرب كالمعقول بين المحسوس اذا تقرب الناس الى خالقهم بانواع البر تقرب اليه بانواع العقل تسبقهم » .
و بالجمله آن حضرت در علم و عمل فايق بر جميع خلايق بود چنانچه اهل سنت نقل كنند كه در روز خندق چون آن سرور عمرو عبد ود را ضربت زد حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه « ضربة على يوم الخندق افضل من عبادة الثقلين » .
ببايد دانست كه اعمال بر دو قسم است ظاهر مثل نماز و روزه و حج و جهاد و زكات و غير آن و باطنه مثل رضا و توكل و صبر و باز اهل سنت نقل كنند كه حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چون از بعضى غزوات كه معظم حروب بود رجوع كرد ، فرمود كه رجوع كرديم از جهاد اصغر بجهاد اكبر و چون جهاد امير المؤمنين عليه السّلام كه يكى از اعمال ظاهره است افضل از جميع اعمال انس و جن باشد
لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى ) — صفحة 419
مساهمون: مير سيد محمد علوى عاملى
ص٤١٩