است يا مركب ، و بسيط آتش و هوا و آب و خاك است ، و مركب يا جمادات است يا نباتات است يا حيوانات ، و حيوانات انسان است يا غير انسان .
اين است اقسام موجودات جماديه كه محل تصرف افعال آن حضرت شدهاند و آن حضرت در تمامى اين اقسام موجودات تصرفات غريبه فرموده ، و در هر قسمى از اين اقسام آن حضرت را معجزات است .
قسم اول
معجزاتى كه در ذات و صفات آن حضرت واقع است بطريق خلقت ، و اين بر چندين نوع است :
نوع اول خلقت بدن و اين چنان است كه آن حضرت نيكوترين خلايق از روى خلق و آفرينش تركيب قوا است ، و قيافت كه از اطوار خلقت آدمى استدلال باخلاق ميجويند تمامى متفقاند در آنكه جميع اعضاى آن حضرت به نيكوترين وجهى مخلوق شده كه دلالت مىكند بر آن كه جميع اخلاق آن حضرت در كمال مكارم است ، و هيچكس را از مخلوقات اين صفت نبوده .
جابر بن سمره روايت كند كه روى حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله همچو ماه و آفتاب بود و روى مباركش مستدير بود و اين بهترين رويها است ، و بالجمله روى مباركش تدويرى بود و رنگ مباركش سفيد بود و چشمهاى مباركش سياه و مژگان كشيده و موى بسيار بر پشت مباركش نبود و چون به راه ميرفت گوئيا از بالا به زير مىآمد ، و چون نگاه ميكرد به تمام بدن نگاه ميكرد و ميان هر دو شانه مهر نبوت بود ، و آن حضرت بخشندهترين خلايق و صادقترين مؤمنان بود ، در لهجه و سخن گفتن . و خوش خلق بود و نرمسخن بود ، و با مردمان از همه كس بهتر زندگانى ميفرمود .