ميقات سوم در تحقيق صفات سلبيه حق تعالى است و در آن دو اصل است
بر متبصران حقايقدان ظاهر است كه صفات سلبيه عبارت است از صفاتى كه سلب ، جزء مفهوم آنها باشد و مشهور ميان جمهور آن است كه اين صفات هفتاند « 1 » و چون توحيد واجب عمده و اصل ساير صفات سلبيه است ، آن را در اصلي و باقي را در اصل ديگر آورديم .
اصل اول - [ در نفي شريك ( سورهء اخلاص ) ]
در نفي شريك از حق تعالى است ، خواه شريك بمعني مثل او در حقيقت نوعيّه باشد و خواه مجانس با او در حقيقت جنسيه ، و خواه مشارك در معنى عرضي يا مساوى و مماثل او در قدرت .
اما لفظ « ندّ » گاه باشد كه اطلاق بر ضد كنند و گاه باشد كه اطلاق بر مماثل بحسب حقيقت مخالف بحسب هويت و شخصيت كنند و گاه بود كه اطلاق بر مطلق شريك خواه مثل او در تمام حقيقت و خواه در بعض حقيقت ، و خواه در اصل قدرت و خواه در معبوديت چنانچه از كريمه
« فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ »
ظاهر است .
و چون سورهء اخلاص را مزيد اختصاص در بيان اين مدعى است ، سزاوار چنان است كه قبل از شروع در بيان توحيد شروع در تفسير آن مجملا شود .
هامش
( 1 ) - اول واحد يعنى شريك ندارد دوم احد يعنى اجزا ندارد ، سيم صمد يعنى ماهيت ندارد ، چهارم محل چيزى نيست پنجم حال در چيزى نيست ، ششم غير مرئى است هفتم محتاج به غير نيست ؟ ؟