و ( اگر « 1 » ) خواستى خويش « 2 » ( را « 3 » ) خردتر كردى و ( اگر « 4 » ) خواستى بزرگتر كردى . و اين گروه كه مر فريشته را نشناسند ، ( مر « 5 » ) آفرينندهء فريشته را چگونه توانند شناختن ؟ و قول خداى ( تعالى ) جز اين « 6 » است اندر حديث جبرئيل عليه السّلام كه اعتقاد اين جهّال بر آن است ، از بهر آنكه خداى تعالى همىگويد : مر قرآن را روح الامين « 7 » بر دل رسول فرود آمد « 8 » تا او به زبان تازى مردمان را بترسانيد از خداى تعالى ، بدين آيت كه همىگويد ( ، قوله ) :
وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ * نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ
« 9 » ، و ديگر جاى ( اندر اين معنى ) همىگويد :
قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ وَ هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُؤْمِنِينَ
« 10 » . پس گوييم كه آنچه او بر دل فرود آيد ، مر او را عظمى نباشد و آنچه مر او را عظمى نباشد جسم نباشد ، بل ( كه ) روح باشد - چنين كه قول خداى است - و آنچه او جسم نباشد ، از او آواز نيايد . پس درست كرديم به قول خداى و بيان عقلى كه اين گروه از علم حق غافلاند ( و دل ايشان تباهى گرفته است و به آن تباهى ) بر خداى و رسول دروغ همىگويند . ( و ) خداى ( تعالى ) بر ايشان لعنت كرده است ( بدين آيت ) كه همىگويد ( ، قوله ) :
قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ
« 11 » . اين گروهند كه خود ندانند و چو مر ايشان را چيزى از آفرينش خداى تعالى بنمايند ، مر آن را نبينند و چو سخنى عقلى مر ايشان را شنوانند ، گوش بدان ندارند و از ستوران گمراهترند و غافلان امّتاند ، چنان كه خداى تعالى همىگويد ، قوله :
هامش
( 1 ) .B: - اگر .
( 2 ) .BA: خويشتن .
( 3 ) .B: - را .
( 4 ) .B: - را .
( 5 ) .C: - مر .
( 6 ) .B: چنين .
( 7 ) .B: + كه او جبرئيل است .
( 8 ) .B: آورد ؛C: آمدى .
( 9 ) . الشّعراء ( 26 ) : 192 - 195 .
( 10 ) . البقرة ( 2 ) : 97 .
( 11 ) . الذّاريات ( 51 ) : 10 ، 11 .