قوله : « فخانتاهما » و اين معتمد نيست براى آنكه خداى تعالى بايد كه ايشان را از اين منزّه دارد اين منفّر است غايت تنفير ، و عبد اللّه عبّاس تفسير اين خيانت بر آن داد كه زن نوح قوم نوح را خبر دادى بر آنكه او ديوانه است ، و زن لوط قوم لوط را خبر دادى به مهمانان ، پس اين وجه معتمد نيست و آن دو وجه اوّل معتمد است .
امّا قوله :
إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ ؛
بعضى مفسّران گفتند كه : اين هاء راجع است با سؤال يعنى سؤال مكن تو مرا چيزى كه ترا به آن علم نباشد عملى است نه صالح ، آنگه آنان كه بنوّت حقيقى نگفتند و ولادت فراش گفتند معنى آنست كه انّه من عمل غير صالح ؛ يعنى الفجور ، و اين وجه سديد نيست از آن وجوه كه گفتيم . پس معنى آنست كه انّه ذو عمل غير صالح ، على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه ( تا آخر ) » .
3 - اينگه گفته : « و موسى عمران عمل شيطان كرد » . سيد مرتضى رازى ( ره ) در تبصرة العوام در باب هيجدهم گفته ( ص 151 ) : « و گويند [ يعنى اهل جبر ] موسى عصيان كرد و خون بناحق ريخت و چون قتل كرد اين فعل شيطان بود و نزد ايشان نه موسى و نه شيطان را در قتل قبطى هيچ تأثير نبود بلكه قتل قبطى بفعل خداى حاصل شد ، ايشان را گوئيم : از دو حال بيرون نيست قبطى يا مؤمن بود يا كافر ، اگر مؤمن بود نشايد كه كليم خداى مؤمن كشد و خداى مىفرمايد : هر كه مؤمنى عمدا بكشد هميشه در دوزخ بود ، و نيز قصاص قبطي از موسى استيفا نكردند لازم بود كه خداى تعالى در قيامت از موسى قصاص قبطى باز خواهد و اگر نخواهد ظلم بود ، اگر قبطى كافر بود موسى بكشتن او مطيع بود و غازى نه عاصى ، و اگر گويند : چون قبطى كافر بود چرا گفت : هذا من عمل الشّيطان يعنى اين فعل من شيطانى بود نه رحمانى ؟ گوئيم : هذا اشارتست و اشارت موسى نه بفعل خويش بود بل اشارت بفعل قبطى ميكرد يعنى فعل قبطى فعل شياطين بود يعنى كافر بود و او را از اين جهت كشتم » .
ابو الفتوح ( ره ) در تفسير آيهء 15 سورهء مباركهء قصص كه مشتمل بر اين فقره است :
« فَوَكَزَهُ مُوسى فَقَضى عَلَيْهِ »
گفته ( ج 8 ص 444 چاپ اسلاميّه ) :