خداى تعالى را در قرآن و اخبار هزار و يك نام است اگر اسم و مسمّى يكى باشد بهر اسمى مسمّائى باشد تا لازم آيد كه هزار و يك خدا باشد . و ديگر آنكه اسم مسموع و مكتوب و مقروّ باشد و مسمّى به اين صفت نباشد . ديگر مسمّى در يك جا بود و نامش پراكنده در مواضع مختلف .
امّا شبهت ايشان فى قوله تعالى :
« إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ اسْمُهُ يَحْيى »
بايد تا اسم يحيى باشد و يحيى اسم ، گوئيم : اين به آنكه دليل ما باشد اولىتر است براى آنكه حق تعالى مىگويد : ما ترا بشارت مىدهيم كه ترا فرزندى خواهيم دادن نامش يحيى ؛ براى آنكه بشارت پيش از وجود فرزند بايد كه باشد تا معنى بشارت صورت بندد پس نامش پيش از صاحب نام بود مسمّى در وجود نيامده ، دليل كند بر اينكه اين نه آن باشد و آن نه اين .
و شبههء ايشان في قوله تعالى
ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْماءً سَمَّيْتُمُوها
و ايشان اسمى نمىپرستيدند مسمّيات مىپرستيدند .
جواب از اين آنست كه آنكس كه اين گويد معنى آيت نشناسد خداى تعالى بر سبيل انكار و تقريع بر بتپرستان مىگويد : بتان را نام إله بر نهادهايد بىآنكه در ايشان از معنى إلهيّت چيزى هست از قدرت بر اصول نعم و استحقاق عبادت پس از اين حديث جز اسمى در دست شما نيست بىمعنى يعنى مسمّياتى مىپرستيد كه اسم إله بر آن مزوّر است از اين معنى در دست شما جز دعوى اسم نيست بلا معنى .
دگر آنكه خداى تعالى گفت :
« أَسْماءٍ سَمَّيْتُمُوها »
گفت : نامها كه شما نهاديد اگر اسم مسمّى باشد معنى آن باشد كه شما كرديد و آفريديد و بلاخلاف آن اجسام خداى تعالى آفريد .
امّا شبهت ايشان بقول لبيد ؛ شعر :
الى الحول ثمّ اسم السّلام عليكما * و من يبك حولا كاملا فقد اعتذر
جواب از اين آنست كه گوئيم : بدين سلام نام خداى تعالى خواست كه از نامهاى خداى يكى سلام است معنى آنست كه ثمّ اسم اللّه عليكما . و جواب ديگر