بن محمّد الحمدانيّ رئيس الأصحاب و مقدّمهم بقزوين عالم واعظ له كتاب الفصول فى ذمّ أعداء الاصول ، و مناظرات جرت بينه و بين الملاحدة لعنهم اللّه » و اما اينكه صاحب الذّريعه گفته : « الفصول في ذمّ الاعداء في الاصول مناظرات جرت بين المؤلّف و الملاحدة للشّيخ الامام ناصر الدّين أبي سهل محمّد بن حمدان الحمدانيّ رئيس الأصحاب بقزوين ذكره الشّيخ منتجب الدّين » اشتباه است كه ناشى از اسقاط حرف عطف « و » از ميان نام دو كتاب كه در همهء نسخ فهرست منتجب الدّين موجود است روى داده است . و در طبقات اعلام الشيعة ( النابس ص 165 ) او را ترجمه كرده و بمعرّفى افراد خاندانش نيز پرداخته است .
امّا « سيّد ابو ليلى الحسينى » مراد از او همانست كه منتجب الدّين ( ره ) او را چنين ترجمه كرده : « السّيّد مصباح الدّين أبو ليلى أحمد بن محمّد بن أحمد الحسينيّ عدل ثقة » و در امل الآمل بعد از « ابن أحمد » عبارت « ابن أبي المعالى » را نيز بر آن افزوده است و سيّد احمد حسينى مصحّح نسخه در پاورقى ترجمه گفته : « خلط صاحب الأمل في هذه التّرجمة بين التّرجمتين هما كما فى منتجب الدّين هكذا : « السّيّد مصباح الدّين أحمد بن محمّد بن أحمد الحسينى عدل ثقة » و « الشّيخ وجيه الدّين أحمد بن أبي المعالى فقيه ثقة » و اين بيان درست و متين است .
امّا « وزير مرداسى » مراد از آن همانست كه منتجب الدّين ( ره ) او را چنين ترجمه كرده : « الشّيخ أفضل الدّين وزير بن محمّد بن مرداس المرداسيّ » فقيه فاضل صالح » و در امل الآمل بعوض « المرداسى » : « الرّوّاسى » ياد شده و شيخ آقا بزرگ ( ره ) در « الثّقات العيون » ( ص 329 ) بعد از نقل ترجمهء او از فهرست منتجب الدّين گفته : « و جاء فى الأمل : « الوزير بن محمّد الرّوّاسى و لا أظنّه صحيحا » و در قاموس گفته : « ردس القوم - رماهم بحجر ، و الحائط و الأرض دكّه بشيء صلب عريض يقال له المردس و المرداس » زبيدى در شرح گفته : « مردس و مرداس بر وزن منبر و محراب است خليل اين سخن را گفته ( تا آنگه گفته ) : و به يسمّى الرّجل » و در منتهى الارب گفته :
« مرداس بالكسر سر و سنگ كوب و سنگى كه در چاه اندازند تا بدانند كه در وى آب است يا نى ، و عبّاس بن مرداس سلمى صحابى است كه شاعر و دلاور و جوانمرد بوده » .
تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 509
مساهمون: السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
ص٥٠٩