ج - ردّ بر يهود و منكرين رسالت
16 - كتاب تثبيت الرّسالة ( الفهرست - طوسى ) .
17 - كتابى در احتجاج در نبوّت پيغمبر اسلام ( نجاشى ) .
18 - كتابى در ردّ بر يهود « 1 » ( طوسى - نجاشى ) .
د - ردّ بر مخالفين ديگر
19 - كتاب مجالس ابو سهل با ثابت بن قرّة ( نجاشى - طوسى ) .
ابو الحسن ثابت بن قرّة حرّانى صابئى ( 221 - 288 ) فيلسوف و عالم منطق و رياضى معروف كه در بغداد در عهد معتضد خليفه در عداد منجّمين او معدود بوده با ابو سهل اسماعيل بن على نوبختى و خواهرزادهاش ابو محمّد حسن بن موسى دوستى و معاشرت داشته است و چنان كه در شرح حال ابو محمّد خواهيم ديد او از جملهء كسانى بوده كه غالبا در خانهء ابو محمّد نوبختى با مترجمين و فضلاى ديگر انجمن ميكردند و ابو محمّد و ابو سهل در محضر او سؤالاتى طرح مينمودند و در سر پارهاى مسائل فلسفى و دينى با او بتكلّم و مناظره مىپرداختند و غير از كتاب مذكور در فوق كه اشارهاى به همين نكته است در جزء تأليفات ثابت بن قرّة كتابى است بعنوان جوابهاى او به مسائلى كه ابو سهل نوبختى از او پرسيده است « 2 » .
20 - مجالس او با ابو على جبّائى در اهواز « 3 » ( نجاشى - طوسى ) .
21 - نقض مسئله ابو عيسى ورّاق در باب قدمت اجسام ( نجاشى ) و اثبات أعراض « 4 » ( طوسى ) .
22 - ردّ بر ابن الرّاوندى در باب انسان « 5 » ( نجاشى - طوسى ) .
هامش
( 1 ) - عمدهء احتجاجات مسلمين با يهود بر سر مسائل ذيل بود : تشبيه خالق بمخلوق ، قول باينكه عزير پسر خداوند است ، نسخ شرايع كه يهود منكر آن بودند و پارهاى مسائل ديگر ( تلبيس ابليس ص 75 - 76 ، و شهرستانى ص 163 - 167 ، و ابن حزم ج 1 ص 98 ببعد و غيره ) .
( 2 ) - تاريخ الحكماء قفطى ص 118 .
( 3 ) - رجوع كنيد بذيل ص 97 و ص 116 از همين كتاب ( يعنى خاندان نوبختى ) .
( 4 ) - الانتصار ص 150 و ص 152 .
( 5 ) - براى اختلاف متكلمين در باب انسان و رأى ابن الراوندى در آن خصوص رجوع كنيد بمقالات اشعرى ص 329 - 333 .