تنهها و ريشههاى آنها را بر حال خود مىگذارند و چون سال آينده برسد و آب بهارى آنها را فرا گيرد بار ديگر آن تنهها و ريشهها ميرويد و سبز مىگردد و ارباب آنها بىآنكه تخمى كاشته باشند بار ديگر بمحصول آنها مىرسند و از غلّات آنها بهرهور مىگردند ، و در آن سرزمين معمول است كه أهل آن سگها را و موشهاى بزرگ را مىخورند و چشمهاى اغلب اهالى آن شهر سالم نيست بلكه بكم بينائى و اشك ريزى مبتلا هستند و عرب آن ابتلاى چشم را « عمش » ( بفتح عين و ميم ) مىنامد » .
ياقوت در معجم البلدان گفته : « سجلماسة : بكسر اوّله و ثانيه و سكون اللّام و بعد الالف سين مهملة ، مدينة فى جنوب المغرب فى طرف بلاد السّودان بينها و بين فاس عشرة ايّام تلقاء الجنوب و هي في منقطع جبل درن و هي فى وسط رمال كرمال زرود و يتّصل بها ( تا آخر گفتار او » .
زكرياء بن محمد قزوينى در آثار البلاد گفته ( ص 42 چاپ دار صادر بيروت ) :
« سجلماسة مدينة في جنوب المغرب في طرف بلاد السّودان ( تا آخر گفتار او ) » .
ابن عنبه ( ره ) در عمدة الطالب در معلم پنجم كه در ذكر عقب امام محمّد باقر عليه السّلام است بعد از تصحيح نسب فاطميان مصر گفته ( ص 225 چاپ نجف بسال 1358 ه ق ) :
« و أوّل الخلفاء العبيديّين عبيد اللّه أبو محمّد ( و أحد الرّوايات أنّه ابن محمّد الحبيب بن جعفر بن محمّد بن اسماعيل ) ظهر بسجلماسة في أرض المغرب يوم الأحد سابع ذي الحجّة سنة ستّ و تسعين و مائتين و بنى المهديّة و انتقل اليها في شوّال سنة سبع و ثلاثمائة و ملك إفريقيّة من أعمال المغرب و سيّر ولده فملك الاسكندريّة و الفيوم و بعض أعمال الصّعيد » .
و نيز وى در فصول فخريه فى اصول البرية در مبحث مذكور گفته : ( ص 144 نسخهء مطبوعه بتحقيق ما ) « و اوّل ايشان [ يعنى فاطميان مصر ] أبو محمّد عبيد اللّه مهدى ظاهر شد در
تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 235
مساهمون: السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
ص٢٣٥