بدست آورد و بقراين چند آن را از 510 تا 556 دانسته يعنى گفته است كه زودتر از 510 بتأليف آن نپرداخته و ديرتر از 556 از تأليف آن فراغت نيافته است ، و حال آنكه از يك نسخهء اين كتاب مسلّم مىشود كه حتما تأليف آن پيش از اواخر ذيقعدهء 547 بپايان رسيده و آن بدينگونه است كه نسخهاى از همين تفسير ابو الفتوح در طهران است كه در ماه صفر 980 بخطّ احمد بن شكر اللّه نوشته شده و نسخهايست نسبة درست از سورة النّساء تا اوائل مجلّد دهم و كاتب در پايان آن چنين رقم كرده است : « و قد شرّف بتنميق هذه المجلّدة على يد [ ه ] العبد الّضعيف المذنب الخاطئ المفتقر الى رحمة الملك المنّان سيّدي احمد بن شكر اللّه عفي عنهما بكرمه فى شهر المبارك صفر ختم بالخير و الظّفر سنة ثمانين و تسعمائة الهجريّة النّبويّة المصطفويّة اللهم اغفر لصاحبه و كاتبه و قاريه و ساعيه و سامعه و طالعه ، و ناظره و عامله و مصنّفه و مؤلّفه بمحمّد و آله الطّاهرين » .
صرف نظر از لغزشهائى كه كاتب را در انشاء اين چند سطر رخ داده است اين نسخه فايدهء بسيار مهمّى كه دارد آنست كه در پشت صحيفهء اوّل آن بخطّ قديم كه تقريبا از همان اوان نسخهنويسى است چنين نوشته شده :
« صورة اجازة الشّيخ المفسّر قدّس روحه :
أجزت للأجلّ العالم الأخصّ الأشرف . . . . « 1 » أدام اللّه توفيقه و تسديده أن يروي عنّي هذا الكتاب من أوّله الى آخره على الشّرائط المعتبرة في هذا الباب من اجتناب الغلط و التّصحيف ، كتبه الحسين بن عليّ بن محمّد ابو الفتوح الرّازيّ ثمّ النّيسابوريّ ثمّ الخزاعيّ مصنّف هذا الكتاب في أواخر ذي القعدة سنة سبع و أربعين و خمسمائة حامدا للّه تعالى و مصلّيا على النّبيّ و آله » .
اين اجازت را ابو الفتوح در اواخر ذيقعدهء 547 نوشته و اين تاريخ پس از اتمام تأليف كتاب است و شايد باحتمال بسيار همان سال فراغت از تأليف كتاب يا يكى دو سال پس از آن باشد و قطعا كتاب خود را پس از 547 تأليف نكرده است
هامش
( 1 ) - اشاره به آنست كه نام مجاز له را كاتب نسخه حذف كرده است .