أنتم خلفاء الارض و ملوك الدّنيا و لكم الأمر في العالم و هذه قبور آبائكم بهذه الحال لا يزورها زائر ، و لا يخطر بها خاطر ، و ليس فيها أحديميط عنها الاذى ، و قبور هؤلاء العلويّين كما ترونها بالّستور و القناديل و الفرش و الزّوالي و الفرّاشين و الّشمع و البخور و غير ذلك ! ؟ فقال : هذا أمر سماويّ لا يحصل باجتهادنا و لو حملنا النّاس على ذلك ما قبلوه و لا فعلوا .
صدق رحمه اللّه فانّ الاعتقادات لا تحصل بالقهر و لا يتمكّن أحد من الاكراه عليها » .
محدّث قمىّ ( ره ) در منتهى الآمال در اواخر شرح حال امام حسن عسكرى عليه السّلام عبارت اربلى ( ره ) را چنين فارسى كرده ( ج 2 ؛ ص 360 چاپ علمى ) :
« شيخ أجلّ علىّ بن عيسى اربلى ( ره ) در كتاب كشف الغمّه كه در سنهء شش صد و هفتاد و هشت ( 678 ) تأليف كرده گفته كه : حكايت كرد از براى من بعض اصحاب كه مستنصر باللّه خليفهء عبّاسى يك سال بسامرّه رفت و زيارت كرد عسكريّين عليهما السّلام را ، و چون از روضهء مقدّسهء آن دو امام بيرون آمد به زيارت تربت خلفاء آل عبّاس از پدران و اهل بيت خود رفت و قبور ايشان در قبّهاى بود كه خرابى و ويرانى به آن راه برده بود و باران داخل آن مىگشت و بر قبرها و تربت ايشان فضلههاى طيور و پرندگان بود عليّ بن عيسى [ مؤلّف كتاب ] مىگويد كه :
من هم مشاهده كردهام تربت ايشان را به همين حال ، پس بمستنصر گفتند كه : شما خليفههاى روى زمين و پادشاهان دنيا مىباشيد و از براى شما است فرمان و امر در عالم ، و قبرهاى پدران شما به اين كيفيّت و حال باشد ، نه كسى زيارت كند ايشان را ، و نه بخاطرى خطور شوند ، و نداشته باشند كسى را كه فضلات و كثافات را از قبور ايشان دور كند ؟ ! و قبور اين علويان [ يعنى امامان شيعيان ] مزارهائى است به اين خوبى و پاكيزگى كه مشاهده مىنمائيد با پردهها و قنديلهاى آويخته و فرشها و گستردنيها و فرّاش و خادم و شمع و بخور و غير ذلك . ؟ !
مستنصر خليفه گفت : اين امريست آسمانى يعنى از جانب خدا است و حاصل نمىشود بكوشش و اجتهاد ما ، و اگر ما مردم را بر اين كار واداريم قبول نخواهند
تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 89
مساهمون: السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
ص٨٩