ديده مىشود « زيدان » به صورت تثنيهء زيد ، « زندان » فارسى سجن ، ذيذان با دو ذال معجمه ، و صورتهاى مختلفهء ديگر چون « ديدان » و « ديدن » و نظائر آن ولى همچنانكه صاحب خلاصه از ارباب رجال و جمال الدّين شيّال مصحّح كتاب اتّعاظ الحنفاء و ديگر مترجمين ضبط كردهاند لغت صحيح آن « دندان » بمعنى سنّ عربى است .
2 - در صورت « كرج » يعنى مهد محمّد بن حسين نيز اختلافاتى ديده مىشود پارهاى « كرخ » و بعضى « كرج » نوشتهاند البتّه صحيح آن چنان كه ياقوت بدان توجّه نموده « كرج » بوده و آن هم شهرى بين همدان و اصفهان از توابع فعلى اراك بوده است .
3 - آيا « أحمد بن حسين يعنى ابو جعفر » از رواة شيعه با محمّد بن حسين مورد بحث يكى است چنان كه جمال الدّين شيّال بدان تفرّس نموده يا دو تا است كه مثلا هر دو برادر بودهاند ؟
اين هم چيزيست كه بضرس قاطع و لحن محكم بدان متيقّن نتوان شد ولى باحتمال قوى همان محمّد بن حسين طرّاح مذهب اسماعيلى كه شايد در ترجمهء وى نيز افراط شده باشد همان أحمد بن حسين أبو جعفر از رواة شيعه است كه او را عموم ارباب رجال بغلوّ و ضعف روايت نسبت دادهاند .
در پايان ترجمهء اين مرد مرموز متذكّر است كه كلمهء « دندان » بمعنى نام فاميل اين طايفه بمعنى زمزمه [ مىباشد ] كه در خصايص بهدينان يا زردشتيان است كه در حين خوردن غذا و مراسم نماز به صورت زمزمه اوراد و ادعيهء وارده را ميخوانند ، دندنه چون قنطره صوت الذّباب و الزّنابير ( دندنه دندنة و دندانا ) صوت لا يفهم منه كلام ؛ زمزمه .
ابن اثير در كتاب خود اللباب ذيل مادهء مذكور ميگويد : از منتسبين به اين عنوان « ابو صالح الهزيل بن حبيب الدّندانى ، و ابو بكر محمّد بن سعيد بسّام الطّرطوسى معروف به « دندانى » است ، اين جماعت منسوب بدندان بمعنى زمزمه ميباشند صاحب لسان العرب از گفتهء رؤبه اين مثال را ذكر كرده : و للعبوض فوقنا دندان » .
تعليقات نقض ( فارسى ) — صفحة 75
مساهمون: السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
ص٧٥