فصل نهم بحثى در كلام مسيحى
كلام مسيحى
علم كلام ، در فرهنگ مسيحيان معادل « تئلاجى » « 1 » ( مركب از « تئوس » - زئوس - خدا + « لوگوس » به معنى گفتار و بحث « 2 » ) است ، و در اصطلاح آنان ، عبارت از بررسى خدا ، و بررسى انسان و جهان ، در ارتباط با خداست . اين واژه در دورهء پيش از ظهور مسيحيّت نيز متداول بوده است . در يك قرن پيش از ميلاد مسيح ، ماركوس ترنيتوس وارّو « 3 » ميان كلام اساطيرى « 4 » شاعران و كلام رسمى دولت « 5 » مذهبى ، و كلام طبيعى « 6 » فيلسوفان به تمايز قائل شد .
با ظهور مسيحيّت ، طبعا ارتباط ميان كلام يا خداشناسى طبيعى با كلام الهامى مورد بحث و مناظره قرار گرفت . از يك سوى ، ژوستين شهيد « 7 » ، مذهب لوگوس را براى نزديك ساختن نظرات فلسفى و مسيحى به يك ديگر ، به كار برد . وى در نخستين دفاعيه مىگويد « مسيح ، ( لوگوسى ) است كه هر نژادى از آدميان از آن بهرهيى دارند ؛ همهء آنان
هامش
( 1 ) .Theology .( 2 ) .« theos - ( God ) ; logos - ( discourse ) » .( 3 ) .Marcus Terrentius Varro .( 4 ) .Mythical theology .( 5 ) .Civil theology of state .( 6 ) .Natrual theology .( 7 ) . قدّيس ژوستين شهيد( - St Justin Martyr )[ حدود 56 - 100 ميلادى ] متكلّم و مدافع مسيحيّت ، در فلويا( Flavia )نزديك نابلس از مادر زاد . وى از فلسفهء يونانى روى گردانيد و به مسيحيّت گراييد ( حدود 130 ميلادى ) ، و مدرسهيى مسيحى در رم داير كرد . وى در كتاب نخستين دفاعيه( - First Apology )خود ايمان آتشين به مسيحيّت را با دلسپردگى به همهء حقايق در هم آميخت . و در كتاب محاضره با تريفو ) -( Dialogue with Tryrphoمىگويد كه مسيحيان وارثان راستين عهد عتيق يعنى تورات هستند . وى كشته شدن خود و برخى از يارانش را به وسيلهء مقامات رومى در كتاب نخستين دفاعيه پيشبينى كرده بود ، و همچنان هم شد ( - دائرة المعارف بين الملل ، 10 / 86 ) .