مىگفت « به خدا سوگند اگر شما دماغ على ( ع ) را هم هزار بار پيش من و پيروان من بياوريد هرگز مردن او را باور نمىكنم ؛ چه او هرگز نمىميرد تا برگردد ، و دنيا را از عدل پر سازد پس از آنكه از ظلم و جور پر شده باشد . » « 1 » و گفتهاند : اين نظرها البّته از وى عجيب نبود ، زيرا يهودى بود و اسلام آورد ( و عدّهيى بحقّ دربارهء وجود واقعى و اسلام آوردن او شكّ كردهاند ) ، زيرا از امور مقرّر نزد ايشان اين است كه پيامبر ايشان الياس بار ديگر به دنيا برخواهد گشت . بلكه هم ايشان يعنى يهود بودند كه نظريّهء « رجعت » را در ميان مسيحيان منتشر ساختند . « 2 »
شيعهء غاليه را به نه ( 9 ) صنف تقسيم كردهاند :
1 . كامليّه
اصحاب ابو كامل . اين گروه صحابه را تكفير مىكردهاند به دليل اينكه بيعت با على ( ع ) را ترك كردند ، و امام ( ع ) را نيز تكفير مىكردند به دليل آنكه حقّ خود را طلب نكرد ( جرجانى ، تعريفات ، 160 ) .
2 . سبئيه
پيروان همين عبد اللّه بن سبأ همدانى
3 . منصوريّه
پيروان ابو منصور عجلى معروف به « كسف » ، زيرا او به ياران خويش مىگفته است كه آيت
« وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً »
( طور ، 52 / آيهء 44 ) دربارهء وى نازل شده است ! « 3 »
4 . غرابيّه
بدين نام ناميده شدهاند براى اينكه مىگفتند على ( ع ) به نبىّ اكرم ( ص ) شبيهتر از غراب به غراب بوده است ، و جبرئيل ( ع ) وقتى كه به سوى امام ( ع ) آمد ، او را با پيامبر اكرم به سبب شباهت آن دو اشتباهى گرفت « 4 » .
5 . طيّاريّه
و ايشان معتقد به تناسخاند و به جعفر طيار ( برادر امير مؤمنان شهادت ، 8 ه . ق . ) منسوباند .
6 . بزيغيّه
كه به بزيغ بن يونس منسوباند . وى از « واقفيّه » بود و معتقد بود كه امام موسى كاظم ( ع ) نمرده است .
7 . يعفوريّه
كه منسوب به محمد بن يعفور هستند ؛
هامش
( 1 ) . احمد امين ، فجر الاسلام ، 1 / 321 .
( 2 ) . همانجا ، 1 / 322 ، . چنان كه مرحوم كاشف الغطاء در كتاب اصل الشيعة و اصولها ( 80 - 83 ، چاپ دهم ، قاهره ، 1958 - 1377 ه . ق . ) مىگويد : در حضور وى از اين عقايد - كه به نظر نويسندهاش معلول « عدم اطّلاع - از اصول شيعه - و قلّت مصادر بوده » - عذر خواسته است !
( 3 ) . ابن قتيبه ، تأويل مختلف الحديث ، 73 .
( 4 ) . همانجا ، 73 « و غلط جبرئيل - عليه السلام - حين بعث الى عليّ لشبهه به » .