و هيولى و لوازم آن را تحقّق نفس الأمرى نيست مگر بالتبع . و با وحدت نفس اگر هزار گونه تغيير در بدن واقع شود ، چنانچه در اخبار است ، از عظم ابدان اهل عذاب و مصور شدن ايشان به صورت حيوانات ، تا « 1 » بزرگ شدن دندان كافر به مثل كوه احد ، « 2 » ضرر ندارد و شخص همان شخص ، و بدن همان بدن است .
اگر كسى گويد كه بنابراين كه بدن مثالى در بهشت و جهنم باشد ، پس بدن عنصرى كه در قبر پوسيده است ، زنده نشود و حال آنكه « 3 » خداى تعالى فرمايد :
قُلْ يُحْيِيهَا
« 4 »
الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ
، « 5 » گوييم : بدن عنصرى از قبر زنده شود و رو به عالم ملكوت گذارد و بدن ملكوتى شود بدون كسالت و سنگينى و فقر و فاقه و عدم ادراك و غيرها و مجرد شود از هيولى .
پس بدن عنصرى بعينه همان بدن مثالى است . و بدن مثالى بعينه همان بدن عنصرى است ؛ و لكن بدون لوازم نقص آن . و مشخّص هر دو بدن ، نفس ناطقه است .
و نفس ناطقه بدن را از قبر بردارد و از قبر بيرون آيد و خود را در وادى عرصات بيند .
و اگر لوازم بدن عنصرى در عالم طبيعت بماند ، آنها در حقيقت بدن دخيل نيستند و مانند چرك و موى و ناخن باشند .
و اگر لازم بودى كه گوشت و پوست و خون و غيره اعاده شود ، بايستى گوشت و پوست كه از اوّل عمر الى آخر العمر بر بدن او وارد شده است ، در قيامت برگردد و بدن شخص بزرگ شود . و بالبديهه باطل است ؛ زيرا كه گوشت و پوست و خون از امورى است كه زايل و فاسد شوند و بدن همان بدن باشد . و آنچه از صاحب شريعت صلّى اللّه عليه و آله رسيده است ، همين است كه همين شخص بايد از قبر زنده شود
هامش
( 1 ) . ب : يا .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 7 ، ص 5 ، ش 189 : « يحشر المتكبّرون كأمثال الذرّ ، و أنّ ضرس الكافر مثل أحد ، و أنّ أهل الجنّة جرد ، مرد ، مكحولون » .
( 3 ) . ب : اينكه .
( 4 ) . الف و ب : يحيها .
( 5 ) . يس ( 36 ) آيهء 79 .