و در مجالس از حضرت صادق عليه السّلام مروى است كه « پاك مىشوند از هر چيزى غير از خداى تعالى » . « 1 » و اين نهايت ترقّى ابرار است در بهشت كه ساقى ايشان پروردگار شود . و ذكر كأس ، بعضا و كلا مسكوت عنه باشد ؛ زيرا كه در اين مقام ، شراب ايشان در كأس نگنجد و حد آن را نداند كسى مگر خداى تعالى ؛ چنانچه گفتهاند :
شربت الحبّ كأسا بعد كأس * فما نفد الشّراب و ما رويت
« 2 » و اين شراب صورت محبت اللّه باشد كه ساحت دل را از ياد غير او پاك كند و قلب او قلب سليم گردد . « 3 » پس شراب طهور در بهشت ، مخصوص محبين و اهل محبت خداى تعالى است . و محبت به جايى رساند كه سويداى دل ، محل تجلى و ظهور محبوب گردد و سير حديث « لنا مع اللّه حالات » « 4 » رو دهد .
پس كوثر و سلسبيل و زنجبيل و تسنيم و كافور ، مخصوص اهل بيت عليهم السّلام است .
و قال اللّه تعالى :
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ
الى ان قال :
يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ
« 5 »
خِتامُهُ مِسْكٌ
؛ « 6 » أي أوانيه مختوم بالمسك . « 7 »
على بن بابويه قمى روايت نموده است كه « رحيق آبى است كه هرگاه مؤمن بنوشد ، بوى مشك در آن يابد » . و قال :
مِزاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ
؛ يعنى ممزوج است رحيق به چشمهء تسنيم . و از آن جهت تسنيم گويند كه از مكان بلند فرو ريزد و بلندترين شرابهاى بهشت آن است ؛ چنانچه مىفرمايد :
عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ
؛ أي آل محمد صلّى اللّه عليه و آله . و اهل بيت عليهم السّلام شراب صرف تسنيم را نوشند و ابرار ممزوج آن را ، به واسطهء ممزوج بودن كمالات ايشان به نقص ، به خلاف اهل بيت عليهم السّلام كه خالص
هامش
( 1 ) . اين مضمون را نيافتم .
( 2 ) . جامى ، لوايح ، ص 360 .
( 3 ) . الف : كرد .
( 4 ) . مشواق ، ص 242 .
( 5 ) . الف و ب : ندارد .
( 6 ) . مطففين ( 83 ) آيهء 26 .
( 7 ) . صافى ، ج 5 ، ص 301 : اى مختوم أوانيه بالمسك مكان الطين .