بلكه اعلى به ديدن اسفل آيد از جهت احاطهء اعلى بر اسفل و عدم جواز عكس .
مثنوى :
هشت جنت چيست ؟ اعمال خوشت * هفت دوزخ چيست ؟ اخلاق بدت
حشر تو بر صورت افعال تو است * هرچه بينى خوب و بد اعمال تو است
جملهء اخلاق و اوصاف اى پسر ! * هر زمان گردد مصور در صور
گاه نارت مىنمايد ، گاه نور * گاه دوزخ ، گاه جنات است و حور
جوى خمر و جوى آب و جوى شير * نيست جز اوصاف پاك دلپذير
آنچه گفتم ، هست از عين اليقين * نى به استدلال و تقليد است اين
« 1 » و اجسام بهشت مزاحم نشوند يكديگر را ، به جهت تجرّد از مادهء عنصريه . و كسالت و خواب و فتور از براى آنها نباشد . و غذاهاى بهشت را فضله نبود ، به جهت لطافت آنها ، و همه مستحيل به روح شود .
و در قوت شهوت اهل بهشت فتور به هم نرسد ، بلكه هر قدر فعل بيشتر نمايد ، قوت آن بيشتر گردد . و همچنين از اكل و شرب كسالت نگيرد و مخمور نگردد ، بلكه صفا و سرور و نشاط او زياده گردد الى غير النهايه .
وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ
« 2 »
الْمُتَنافِسُونَ
. « 3 » اللّهمّ ارزقنا بحقّ محمّد و آله صلّى اللّه عليه و آله .
هامش
( 1 ) . شرح گلشن راز ، ص 444 و 445 ( با اختلاف در كلمات و ترتيب ابيات ) .
( 2 ) . الف و ب : و لذلك فلينافس .
( 3 ) . مطففين ( 83 ) آيهء 26 .