تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أنوار العرفان — صفحة 38

مساهمون:

ص٣٨
در موارد اختلاف ميان دو نسخه ، كلمه يا جمله‌اى را كه از نظر نگارش يا رعايت دستور زبان فارسى درست يا صحيح‌تر بود ، در متن قرار دادم و موارد اختلاف ، آن را به عنوان ( الف ) ، در پاورقى آوردم . 2 . با توجه به آن كه رسم الخط و روش كتابت كلمات در اين دو نسخه ، بسيار متفاوت است ، و رعايت پيوستگى يا عدم پيوستگى كلمات ، آن گونه كه تحرير شده است ، ميسور نبود ، لذا همهء كلمات در متن به صورت منفصل و مطابق با آيين نگارش ، آورده شد . 3 . براى شيوا شدن متن كتاب و رسا بودن عبارت‌هاى آن ، در برخى موارد ، كلمه يا كلماتى به آن اضافه شده است ، كه به منظور حفظ امانت ، آنها را در قلاب [ ] قرار دادم ، كه نشان‌گر نبودن آن‌ها در متن اصلى است .

ب ) تحقيق و تعليق

دقت در متن رساله انوار العرفان به خوبى نشان مىدهد كه مرحوم عارف با اشرافى كامل بر آيات قرآنى ، احاديث نبوى ، اشعار شاعران نامدار ، و اقوال و آراى فلاسفه و متكلمان و اهل عرفان ، كتاب خود را تدوين و تأليف كرده است . استفاده از متون دينى در اين اثر به حدى است كه بخش‌هاى ميانى و انتهايى ، آن را از قالب يك كتاب فلسفى درآورده ، به يك كتاب كلامى تبديل كرده است . اين ويژگى ، گرچه مىتواند مزيتى براى اين اثر به حساب آيد ، ولى وجود پاره‌اى مسائل ، مشكلاتى را نيز بر سر راه تحقيق و تعليق آن فراهم آورده است . مهم‌ترين اين مسائل به شرح ذيل است : 1 . مرحوم عارف ، اثر خود را به استناد به منابعى تدوين كرده است كه برخى از آن‌ها اكنون در دسترس ما نيست ، و يا با آنچه از آن سراغ داريم ، متفاوت است . بنابراين ، على رغم تلاش فراوان ، موفق به يافتن مصادر برخى احاديث ، اشعار و نقل قول‌ها نشدم ، كه البته تعداد آن‌ها در سراسر اثر ، بسيار اندك است . 2 . دقت در رساله انوار العرفان و استنادات مؤلف ، به خوبى روشن مىسازد كه عارف در