نيز باشد . و مرجع كل و مقصد هر متحرك اوست . « و هو غاية المأمول و نهاية المسؤول » . « 1 » پس اوست منتهى اليه قوس صعود .
و در آن مقام ، موجودات من آزالها و آبادها در صعيد واحد جمعاند كه « ذلك يوم الجمع » . « 2 » و ناصيهء تمام اشيا در دست او است ، كه كشانكشان به سوى خود مىكشاند ، كه
إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ
« 3 » و
أَلا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ
« 4 » و
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
. « 5 »
و در آن مقام ، فوق و تحت و يسار و يمين و بلندى و پستى و انس و جن و ملك و شياطين و وحش و طير و زمين و آسمان و عرش و فرش و خار و گل و زشت و زيبا و مؤمن و كافر ، با هم جمع آيند و اسم جامع و حاشر بروز نمايد و سعهء قدرت و احاطهء رحمت و قهر معلوم گردد .
و كثرت موجودات را با عدم تناهى ، قهرمان احديت گردآرد . و طبقات سماوات به دست قدرت ، مطوى و در نور ديده گردد . و اموات از مقابر سر برآورده ، بگويند كه
مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ
. « 6 »
بعضى عريان و پاره [ اى ] گريان و واحسرتاگويان . به جز لباس تقوا پوششى نباشد و به جز سايهء رحمت ايزدى پناهى نبيند . « 7 » آفتاب قهاريت تابان و مغز گناهكاران از تاب حرارت جوشان . از طرف راست عرصات نسيم بهشت و شميم طرهء حوريان عبيرافشان . و از سمت چپ « 8 » شرارهء دوزخ و التهاب نيران خروشان . يك را تاج نور بر سر و خلعت سرور در بر ، ديگرى را سلسلهء آهنين بر گردن و زنجير آتشين بر پاى و كوه گران بر دوش . يكى را روى چون موى ماهرويان ، و ديگرى را رخسار چون روى
هامش
( 1 ) . مفاتيح الجنان ، دعاى صباح .
( 2 ) . هود ( 11 ) آيهء 103 :ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ.
( 3 ) . غاشية ( 88 ) آيهء 25 .
( 4 ) . شورى ( 42 ) آيهء 53 .
( 5 ) . بقرة ( 2 ) آيهء 156 .
( 6 ) . يس ( 36 ) آيهء 52 .
( 7 ) . الف : نه بيند .
( 8 ) . الف : چب .