روزها دراز شود از اين جهت » . عرض نمودند كه فلاسفه مىگويند كه فلك هرگاه تغيير نمايد ، فاسد شود . فرمودند : « اين قول زنادقه است ؛ و اما مسلمان چنين نگويند .
به درستى كه خداى تعالى شق قمر كرد از براى پيغمبر خود ، و آفتاب را برگردانيد از براى يوشع بن نون ، و خبر داده است به طول روز قيامت و اينكه او به قدر هزار سال است از آنچه شما مىشماريد » انتهى . « 1 »
و شايد بطوء « 2 » و سرعت حركات افلاك ، بنابر قاعدهء قول به حركت جوهرى تمام شود . و شايد كه به واسطهء كمال نفوس در آخر الزمان ، آثار و اوضاع عالم مثال بر مردم ظاهر شود . و عالم مثال را افلاك است كه هورقليا گويند . و زمين است كه جابلقا و جابلسا گويند . حركات افلاك مثاليه ارق و ابطأ است از حركات افلاك طبيعيه به واسطهء لطافت . و زمانى كه منتزع از حركات افلاك هورقليا شود ، متوسط است بين دهر و زمان در تجدد و تقرر ؛ مانند اجسام مثاليه كه متوسط بين العالمين است .
و اخبارى هم كه دلالت دارد كه جناب خاتم الأوليا الآن در جابلقا و جابلسا امارت دارد ، مؤيد اين است . و اللّه اعلم بحقيقة الحال .
نور چهل [ و ] « 3 » دويم در تحقيق معناى ايمان و كفر ، و بساطت و تركيب آنها على اختلاف الأقوال و فرق بين ايمان و اسلام
قال اللّه تعالى :
قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا
. « 4 »
در كتاب مجالس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت نموده است كه فرمودند :
« اسلام آشكار است و ايمان در قلب است » . « 5 »
هامش
( 1 ) . ارشاد ، ج 2 ، ص 385 .
( 2 ) . ب : بطوو .
( 3 ) . الف : ندارد .
( 4 ) . حجرات ( 49 ) آيهء 14 .
( 5 ) . بحار الأنوار ، ج 68 ، ص 239 ، ش 561 : عن النبي صلّى اللّه عليه و آله : « الاسلام علانية و الإيمان في القلب » .