اخرويه است نه اجسام طبيعيهء فانيه ، از لفظ نزول از آسمان ظاهر مىشود . و مرجع اين تحقيق به اين است كه الآن نيز به سوى كمال آن رسند . و رساندن هر حقى را به مستحق آن مىباشند ؛ و لكن « 1 » استعداد در پيش ابناى روزگار نيست . مىشود كه وقتى مشيت اللّه قرار گيرد و استعداد تام در سعادت و كمال در عالم پيدا شده ، ما فى نفس الأمر را به چشم ظاهر و باطن « 2 » آشكارا ببينند و دولت باطل را مضمحل دانسته ، استيلاى سلطنت اهل حق را مشاهده نمايند . و هذا ليس بغريب .
و حديثى از رسول صلّى اللّه عليه و آله وارد شده است كه :
« آيات چندى از سورهء حديد نازل شده است از براى قومى در آخر الزمان كه تأويل آن را بدانند » . « 3 »
پس ما بايد همه كس را به نفس خود قياس ننماييم . « 4 » ماييم از سعادت معرفت محروم ، و از وصال اهل حق و مشاهدهء انوار جمال و كمال ايشان مهجور ، گرفتار دام علايق و عوايق ، و مقيد به سلاسل هواجس نفسانى ، و وامانده در دركات طبيعت حيوانى
« كار نيكان را قياس از خود مگير »
. « 5 »
و در ارشاد شيخ مفيد روايت شده است كه « هرگاه قائم ظهور نمايد ، بيايد به سوى كوفه ، و خراب كند در كوفه چهار مسجد را » ، تا آنكه مىفرمايد كه :
« فتح كند قسطنطنيه و چنين را و كوههاى ديلم را . پس درنگ كند در روى زمين هفت سال ، كه مقدار هر سالى ، ده سال از سالهاى شما باشد . بعد از آن بكند خداى تعالى آنچه بخواهد » . عرض نمودند كه چگونه سالها طول پيدا كند ؟
فرمودند كه « امر نمايد خداى تعالى به درنگ حركت فلك و بطوء آن . پس سالها و
هامش
( 1 ) . ب : ليكن .
( 2 ) . الف : باطن را .
( 3 ) . توحيد ، ص 283 ، ش 2 : سئل عن عليّ بن الحسين عليه السّلام عن التوحيد فقال : « إنّ اللّه عزّ و جلّ علم أنّه يكون في آخر الزمان أقوام متعمّقون ، فأنزل اللّه عزّ و جلّ :قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ، و الآيات من سورة الحديد إلى قوله :وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ؛ فمن رام ما وراء هنالك ، هلك » .
( 4 ) . الف : ننمايم .
( 5 ) . مثنوى معنوى ، دفتر اوّل ، ص 8 :كار پاكان را قياس از خود مگير * گرچه ماند در نوشتن شير و شير