در ستايش حضرت ذو الجلال و مدح جناب حجة الاسلام كل ، حضرت خير الانام ، جناب حاجى سيد اسد اللّه اصفهانى - اعلى اللّه مقامه .
بسم اللّه الرحمن الرحيم
ستايش است سزا نور پاك يزدان را * كه دست قدرتش آراست بزم امكان را
سواد معطى باسط كه در بسيط عدم * بگستريد بساط وجود كيهان را
هم از تو به جسم جهانيان هر جان * هم از تو باد گلشن صفاهان را
بخش پايانى اين ديوان ، رباعيات است . عارف با اين ابيات ، ديوان خود را به پايان مىرساند :
اى شاه رجب مرا شفايى بخشا * وز درد به پيكرم دوايى بخشا
وز مرگ ز زندگى مرا برگى ده * در جنب مكان خويش جايى بخشا
اى شير خدا مرا نجاتى بخشا * در دفتر مغفرت براتى بخشا
شاها به حق تشنه لب شط فرات * كز كوثر خود آب حياتى بخشا
مولانا اسماعيل در قصايد خود ، بيشتر ستايشگر سردار مفخم ، يار محمد خان سهام الدولة شادلو و ديگر امراى اين خانواده ، چون يزدان قلى خان ، رضا قلى خان و حيدر قلى خان است .
مثلا ، عارف در قصيدهاى كه تاريخ بناى باغ فرحافزاى عمارت آينه خانه « 1 » را توصيف مىكند ، چنين آورده است :
چو اين فيروزه بنيان گشت روحافزا * عيان شد منظر مينو به زير قبهء مينا
تو گويى كشور چين است ديوار بلورينش * ز عكس روى زخارى بتان خلخى سيما
در آب و آئينه از شعله يك مشعل سوزان * تجلى داد اندر شب هزاران آتش موسى
هامش
( 1 ) . تالار آيينه خانه اكنون در شهر بجنورد به موزه تبديل شده است .