شهرت داشته است « 1 » ، در مجموعهاى تحت عنوان رسائل حكيم سبزوارى ، توسط استاد جلال الدين آشتيانى به زيور طبع آراسته گرديده است .
استاد آشتيانى در مقدمهء خود بر رسائل حاج ملّا هادى به بيان اجمالى محتواى اين نامهها و پاسخهاى داده شده به آن پرداختهاند ، كه براى اطلاع خوانندگان عزيز نگاهى گذرا به آن خواهيم داشت .
نامهء نخست مشتمل بر هيجده پرسش از سوى عارف و پاسخهاى مرحوم حاجى است .
محور اصلى اين سؤالها معناى برخى احاديث و آيات قرآنى به شرح ذيل است :
1 . معناى حديث : « ثم رأيت ملكا جالسا على سرير تحت يديه سبعون ألف ملك ، فوقع في نفس رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله أنّه هو ، فصاح به جبرئيل فقال : قم ، فهو قائم الى يوم القيامة » ؛ 2 . ادامهء سؤال اوّل است و عارف از معناى برخى ديگر از فقرات اين حديث شريف كه در دو كتاب كافى و صافى در ذيل آيهء شريفهء
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ
وارد شده است ، سؤال مىكند ؛ 3 . معناى حديث معراج كه حكايت از تحقّق دو معراج براى نفس قدسى نبوى صلّى اللّه عليه و آله دارد ؛ 4 . معناى حديث ديگرى دربارهء معراج از حضرت رضا عليه السّلام ؛ 5 . معناى آيهء شريفهء
فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ
؛ 6 . معناى حديثى حاكى از اين كه زمين بر آب است ؛ 7 . معناى حديثى از حضرت رضا عليه السّلام دربارهء دليل بر خلافت حضرت امير عليه السّلام ؛ 8 . معناى آيهء نور ؛ 9 . بيان حقيقت توحيد وجود و موجود ؛ 10 . كيفيت رجوع شمس براى سليمان و حضرت امير عليه السّلام ؛ 11 . تفسير آيهء
خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
؛ 12 . شرح اين عبارت ابن عربى كه « ارواح به فطرت ايمان خلق شدهاند » ؛ 13 . شرح برخى از فقرات دعاى كميل ؛ 14 . شرح برخى از فقرات دعاى سحر ؛ 15 . توضيح حكايت عزير پيامبر و تفسير آيهء
فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ
؛ 16 . توضيح علت كوتاهى طول عمر در برخى از زمانها ؛ 17 . توضيح آدم نوعى و خروج از بهشت ؛ 18 . شرح اين گفتار عرفا كه
هامش
( 1 ) . براى اطلاع بيشتر از نسخ اين مجموعه ر . ك : الذّريعة ، ج 5 ، ص 200 ، ش 931 - 933 و ج 11 ، ص 33 ، ش 193 و ج 12 ، ص 250 ، ش 1645 ؛ ج 20 ، ص 80 ، ش 200 . همچنين دربارهء ملّا اسماعيل ميانآبادى ر . ك : ج 5 ، ص 200 ، ش 934 ؛ تاريخ فلسفه در ايران و جهان اسلامى ، ص 5 و 6 .