فَالْمُدَبِّراتِ
« 1 »
أَمْراً
« 2 » اشاره به اين است . و همچنين نظرات كواكب و حركات افلاك را تأثير است در عالم كون و فساد . و حوادث اين عالم مستند است به مراتب عاليه . پس هرگاه نفس مقدس نبوى صلّى اللّه عليه و آله « 3 » مؤيد شود « 4 » به انوار الهيه و متصل شود به عالم عقل فعال و متحد شود با عقول فعاله ، محل بروز مشيت و مكان ظهور ارادة اللّه گردد . و به ارادة اللّه و حوله و قوته و قدرته مؤثر شود در مواد كائنات ؛ چنانچه از اخبار متواتره به صحت پيوسته است كه به محض گفتن « اخسأ يا كلب » « 5 » مخاطب به صورت سگ مىشد . و از اين مقوله است ميوه دادن درخت خشك در آن واحد « 6 » و ساير كرامات ؛ چنانچه اهل نعيم در بهشت آنچه خواهند ، به محض اراده واقع شود .
اما تسبيح حصى و حنين ستون و سخن گفتن سوسمار و غيره ، « 7 » به دو نحو متصور شود : اوّل آنكه تصرف در حواس حاضرين شود و سمع و بصر باطنى ايشان گشوده شده ، تسبيح سنگريزه و شهادت سوسمار كه ازلا و ابدا به نطق واقعى نفس الأمرى گويا مىباشند ، بشنوند . دوم « 8 » آنكه ايجاد مىكند ارادهء نبوى صلّى اللّه عليه و آله در اشياى مزبوره ، نطق را به عين ارادة اللّه ، و سامعهء حضار مىشنود بدون تصرف در سامعهء آنها .
و اما انشقاق قمر و ارجاع شمس و ساير تصرفات در افلاك ، « 9 » پس حكماى اسلام نظر به مراعات قواعد حكميه و عدم جواز خرق و التيام بر اجسام فلكى و عدم تجويز
هامش
( 1 ) . الف و ب : المدبرات .
( 2 ) . نازعات ( 79 ) آيهء 5 .
( 3 ) . الف : ندارد .
( 4 ) . ب : باشد .
( 5 ) . مناقب ، ج 2 ، ص 281 : « ان أمير المؤمنين عليه السّلام اختصم اليه خصمان ، فحكم لاحدهما على الآخر ، فقال المحكوم عليه :
ما حكمت بالسوية ، و لا عدلت في الرعية ، و لا قضيتك عند اللّه بالمرضية ؛ فقال أمير المؤمنين عليه السّلام : اخسأ يا كلب ، و كان في الحال يعوي ابن حماد . . . » .
( 6 ) . تقريب المعارف ، ص 120 - 121 .
( 7 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 348 ؛ اعلام الورى ، ص 180 ؛ مفتاح الفلاح ، ص 130 .
( 8 ) . ب : دويم .
( 9 ) . كشف الغمه ، ج 1 ، ص 28 ؛ بحار الأنوار ، ج 17 ، ص 349 .